เลือกยาสีฟันยังไง ให้เหมาะกับปัญหาช่องปากของคุณ

ยาสีฟันแต่ละประเภทต่างกันอย่างไร?

ยาสีฟันเกือบทุกหลอดมีโครงสร้างพื้นฐานคล้ายกัน คือมีผงขัดอ่อน ๆ ช่วยขจัดคราบ สารให้ความชุ่มชื้นที่ทำให้เนื้อยาสีฟันไม่แห้งแข็ง และสารทำความสะอาดที่ทำให้เกิดฟอง สิ่งที่ทำให้แต่ละสูตรต่างกันคือสารออกฤทธิ์ที่ใส่เพิ่ม เช่น ฟลูออไรด์ สารสำหรับลดอาการเสียวฟัน หรือสารขัดและสารเคมีที่ช่วยขจัดคราบบนผิวฟัน

ถ้าแบ่งตามการใช้งาน จะเห็นกลุ่มหลัก ๆ ได้แก่ ยาสีฟันฟลูออไรด์ทั่วไปสำหรับใช้ประจำวัน ยาสีฟันสำหรับฟันเสียว ยาสีฟันสูตรขจัดคราบ และยาสีฟันสมุนไพร ซึ่งหลายหลอดอาจอยู่ได้มากกว่าหนึ่งกลุ่ม การรู้ว่าตัวเองต้องการอะไรก่อนเดินเข้าร้าน จะช่วยให้ไม่หลงไปกับคำโฆษณาบนกล่อง

ทำไมควรเลือกยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์?

ฟลูออไรด์คือสารที่ช่วยให้เคลือบฟันแข็งแรงขึ้น และเป็นส่วนผสมที่มีหลักฐานชัดเจนในการป้องกันฟันผุ ปัญหาคือยาสีฟันไม่ได้มีฟลูออไรด์ทุกหลอด สมาคมทันตแพทย์อเมริกันจึงแนะนำให้เลือกหลอดที่มีฟลูออไรด์ และทันตแพทย์จากจุฬาฯ ก็ให้คำแนะนำในทางเดียวกันว่าจะเป็นสูตรสมุนไพรหรือสูตรทั่วไปก็ได้ ขอให้มีฟลูออไรด์

วิธีตรวจง่าย ๆ คือพลิกดูส่วนประกอบบนฉลาก อย. ไทยกำหนดให้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ต้องระบุชื่อสารประกอบฟลูออไรด์ไว้ เช่น โซเดียมฟลูออไรด์ หรือโซเดียมโมโนฟลูออโรฟอสเฟต และยาสีฟันที่ขายทั่วไปในฐานะเครื่องสำอางต้องมีฟลูออไรด์รวมไม่เกิน 1,500 ppm ถ้าอยากเข้าใจตัวเลข ppm ให้ลึกขึ้น อ่านต่อได้ในบทความเรื่องยาสีฟันฟลูออไรด์ 1500 ppm ของ THAYA

ถ้าเคยได้ยินข่าวว่าฟลูออไรด์ไม่ปลอดภัย แนะนำให้อ่านบทความแยกเรื่องฟลูออไรด์อันตรายไหม ซึ่งรวบรวมข้อเท็จจริงจากแหล่งทางการไว้แล้ว ส่วนในบทความนี้จะโฟกัสที่การเลือกหลอดให้ตรงกับความต้องการ

คนฟันเสียว เหงือกอักเสบ หรือฟันมีคราบ ควรดูอะไรบนฉลาก?

คนที่เสียวฟันเวลาดื่มน้ำเย็นหรือแปรงฟัน มักจะมองหายาสีฟันสำหรับฟันเสียว ซึ่งมีสารที่ช่วยลดอาการเสียว สมาคมทันตแพทย์อเมริกันระบุตัวอย่างสารที่แนะนำสำหรับอาการเสียวเนื้อฟัน เช่น สารกลุ่มสแตนนัส โพแทสเซียม หรืออาร์จินีน ลองดูชื่อเหล่านี้ในช่องส่วนประกอบ และอย่าลืมดูว่ามีฟลูออไรด์ร่วมด้วยหรือไม่

คนที่กังวลเรื่องคราบจากกาแฟหรือชา มักสนใจยาสีฟันสูตรขจัดคราบ สูตรเหล่านี้ใช้สารขัดหรือสารเคมีที่ช่วยขจัดคราบบนผิวฟันเท่านั้น จึงควรตั้งความคาดหวังให้ตรง และถ้าต้องการเปลี่ยนสีฟันจริง ๆ ควรคุยกับทันตแพทย์ก่อน

ส่วนคนที่เหงือกบวมหรือมีเลือดออกเวลาแปรงฟัน ควรรู้ว่ายาสีฟันเป็นแค่ตัวช่วย สิ่งที่สำคัญกว่าคือการแปรงให้ถึงขอบเหงือกและทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ แทนการเปลี่ยนยาสีฟันไปเรื่อย ๆ

ยาสีฟันสมุนไพรกับยาสีฟันทั่วไป เลือกแบบไหนดี?

ทันตแพทย์จากคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ อธิบายว่าความปลอดภัยและประสิทธิภาพของยาสีฟันไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเป็นสมุนไพรหรือไม่ ยาสีฟันสมุนไพรอาจให้ความรู้สึกสะอาดสดชื่นและช่วยเรื่องกลิ่นปากได้ แต่บางสูตรไม่มีฟลูออไรด์หรือมีไม่เพียงพอ คำถามที่ควรถามจึงไม่ใช่สมุนไพรหรือไม่ แต่เป็นมีฟลูออไรด์หรือไม่

ถ้าชอบรสและความรู้สึกแบบสมุนไพร ให้เลือกยาสีฟันสมุนไพรที่ผสมฟลูออไรด์ ซึ่งเราอธิบายรายละเอียดไว้แล้วในบทความยาสีฟันสมุนไพรผสมฟลูออไรด์ และบทความยาสีฟันสมุนไพรดีไหม

ถ้าใช้ผลิตภัณฑ์ THAYA ยาสีฟัน THAYA Violet Whitening & Herbal Mix Berry เป็นยาสีฟันสมุนไพรรสมิกซ์เบอร์รี่ ขนาด 50 กรัม และบนกล่องระบุฟลูออไรด์ 1500 ppm ส่วนคำว่า Violet Whitening เป็นเพียงชื่อผลิตภัณฑ์ ก่อนใช้ควรตรวจสอบฉลากและส่วนประกอบบนกล่องทุกครั้ง

รสชาติและเนื้อยาสีฟันสำคัญแค่ไหนต่อการแปรงฟันสม่ำเสมอ?

ต่อให้ส่วนผสมครบแค่ไหน ถ้าใช้แล้วไม่ชอบจนไม่อยากแปรง ก็ไม่ได้ประโยชน์เต็มที่ รสชาติ ความเผ็ดร้อน และเนื้อสัมผัสจึงสำคัญกว่าที่หลายคนคิด บางคนชอบมิ้นต์แรง ๆ บางคนรู้สึกแสบปากจนรีบแปรงให้เสร็จ การเลือกรสที่ตัวเองสบายใจช่วยให้แปรงฟันได้ครบเวลาและสม่ำเสมอขึ้น

อีกเรื่องที่ควรสังเกตคือสารทำให้เกิดฟองอย่างโซเดียมลอริลซัลเฟต หรือ SLS ซึ่งสมาคมทันตแพทย์อเมริกันระบุว่าอาจระคายเคืองหรือก่อภูมิแพ้ในบางคน ถ้าใช้ยาสีฟันแล้วรู้สึกแสบหรือระคายเคืองในปาก ลองสังเกตว่าอาการเกิดหลังใช้ยาสีฟันหลอดนั้นหรือไม่ และปรึกษาทันตแพทย์ถ้าอาการยังอยู่

ส่วนเรื่องเนื้อเจลหรือเนื้อครีม และการเปลี่ยนยาสีฟันสลับไปมา มีคำตอบสั้น ๆ แยกไว้ในหมวดคำถามที่พบบ่อยของ THAYA ข้อสำคัญคือไม่ว่าเลือกเนื้อแบบไหน ให้ยึดหลักแปรงวันละสองครั้งและใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์

เมื่อไหร่ควรปรึกษาทันตแพทย์ก่อนเปลี่ยนยาสีฟัน?

การเปลี่ยนยาสีฟันเองเหมาะกับเรื่องความชอบและปัญหาเล็กน้อย แต่ถ้ามีอาการเสียวฟันที่ไม่ดีขึ้นหลังใช้ยาสีฟันสำหรับฟันเสียวมาระยะหนึ่ง เสียวเฉพาะซี่ ปวดฟัน เลือดออกตามไรฟันเป็นประจำ หรือมีรอยดำบนฟัน ควรไปพบทันตแพทย์ เพราะอาการเหล่านี้อาจมาจากสาเหตุที่ยาสีฟันแก้ไม่ได้

ทันตแพทย์ยังช่วยประเมินได้ว่าคุณมีความเสี่ยงฟันผุมากน้อยแค่ไหน และควรใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอื่นหรือไม่ ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ไม่ควรทำจากโฆษณาหรือรีวิว

สุดท้าย ไม่ว่าจะเลือกหลอดไหน ให้ซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ บรรจุภัณฑ์ปิดสนิท มีฉลากภาษาไทย และมีเลขที่ใบรับจดแจ้ง ตามคำแนะนำของ อย. เพื่อให้มั่นใจว่าได้สินค้าที่ผ่านการแจ้งข้อมูลอย่างถูกต้อง

สรุปแล้วควรจำอะไรบ้าง?

• ดูฟลูออไรด์บนฉลากก่อนเสมอ ไม่ว่าจะเป็นสูตรสมุนไพรหรือสูตรทั่วไป
• สูตรฟันเสียวและสูตรขจัดคราบเป็นตัวเลือกเสริมตามปัญหา ไม่ใช่สิ่งที่ทุกคนต้องใช้
• เลือกรสและเนื้อที่ชอบเพื่อให้แปรงได้สม่ำเสมอทุกวัน
• ซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ดูฉลากภาษาไทยและเลขจดแจ้ง และพบทันตแพทย์เมื่ออาการไม่ดีขึ้น