ยาสีฟันสมุนไพร มีฟลูออไรด์ไหม? เกณฑ์เลือกยี่ห้อที่ใช่

ยาสีฟันสมุนไพร มีฟลูออไรด์ไหม?

ยาสีฟันสมุนไพรโดยทั่วไปหมายถึงยาสีฟันที่ใส่สารสกัดจากพืช หรือมีกลิ่นรสที่ได้แรงบันดาลใจจากสมุนไพรและผลไม้ ซึ่งไม่มีนิยามกลางที่ทุกยี่ห้อใช้ร่วมกัน บางสูตรเน้นความรู้สึกสดชื่นแบบไทย ๆ บางสูตรเน้นรสชาติที่นุ่มนวลขึ้น การเลือกสูตรสมุนไพรจึงเป็นเรื่องของสไตล์และความชอบเป็นหลัก ส่วนเรื่องการป้องกันฟันผุ หน่วยงานสุขภาพอย่างองค์การอนามัยโลกให้ความสำคัญกับฟลูออไรด์

หลายคนเข้าใจว่าสมุนไพรต้องเป็นธรรมชาติล้วน และฟลูออไรด์เป็นสารที่ควรเลี่ยง แต่ในความจริงสองอย่างนี้อยู่ร่วมกันในหลอดเดียวได้ ทีมเนื้อหา THAYA จึงแนะนำให้มองยาสีฟันสมุนไพรว่าเป็นตัวเลือกด้านกลิ่นรสและประสบการณ์การแปรงฟัน แล้วใช้ค่าฟลูออไรด์บนฉลากเป็นเกณฑ์หลักในการตัดสินใจ

ทำไมฟลูออไรด์จึงสำคัญกับการแปรงฟันทุกวัน?

องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุในเอกสารข้อเท็จจริงเรื่องสุขภาพช่องปากว่า การได้รับฟลูออไรด์อย่างเพียงพอเป็นปัจจัยสำคัญในการป้องกันฟันผุ และควรส่งเสริมให้แปรงฟันวันละสองครั้งด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ 1000-1500 ppm ขณะเดียวกันก็ระบุว่าการได้รับฟลูออไรด์ไม่เพียงพอ ร่วมกับการแปรงฟันที่กำจัดคราบจุลินทรีย์ได้ไม่ดี อาจนำไปสู่ฟันผุได้

สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) อธิบายว่าฟลูออไรด์ช่วยให้ผิวฟันแข็งแรงและทนต่อการเกิดฟันผุมากขึ้น และช่วยซ่อมแซมความเสียหายระยะแรกที่เกิดจากกรด เมื่อแปรงฟันด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์ สารนี้จะสัมผัสผิวฟันโดยตรง จึงเป็นประโยชน์เฉพาะที่ซึ่งเกิดขึ้นทุกครั้งที่เราแปรงฟัน

ฟลูออไรด์จะทำงานได้ดีเมื่อใช้สม่ำเสมอร่วมกับการแปรงที่ถูกวิธี NHS ของสหราชอาณาจักรแนะนำให้แปรงฟันประมาณ 2 นาที วันละ 2 ครั้ง โดยครั้งสุดท้ายคือก่อนนอน แปรงเสร็จให้บ้วนยาสีฟันส่วนเกินทิ้ง แต่ไม่ต้องบ้วนน้ำล้างปากทันที เพราะน้ำจะชะฟลูออไรด์ที่ค้างอยู่บนผิวฟันออกไป

ผู้ใหญ่และเด็กควรใช้ฟลูออไรด์กี่ ppm และใช้ปริมาณเท่าไร?

สำหรับผู้ใหญ่ WHO แนะนำช่วง 1000-1500 ppm ส่วน NHS แนะนำให้ผู้ใหญ่ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์อย่างน้อย 1,350 ppm ทั้งสองแหล่งจึงชี้ไปทางเดียวกันว่า ยาสีฟันสำหรับผู้ใหญ่ควรมีฟลูออไรด์อยู่ในระดับประมาณ 1000-1500 ppm และควรมองหาตัวเลขนี้บนฉลากก่อนตัดสินใจซื้อ

สำหรับเด็ก NHS ระบุว่าเด็กทุกวัยใช้ยาสีฟันแบบครอบครัวที่มีฟลูออไรด์ 1,350-1,500 ppm ได้ และเด็กอายุ 3 ปีลงมาที่ไม่มีฟันผุอาจใช้ยาสีฟันเด็กที่มีฟลูออไรด์อย่างน้อย 1,000 ppm สิ่งที่ต่างกันมากคือปริมาณ เด็กต่ำกว่า 3 ปีใช้เพียงแตะบาง ๆ บนขนแปรง หรือประมาณเมล็ดข้าวสารตามคำแนะนำของ ADA ส่วนเด็กอายุ 3-6 ปีใช้ขนาดประมาณเมล็ดถั่วลันเตา

เด็กเล็กยังบ้วนไม่เก่ง ผู้ปกครองจึงควรบีบยาสีฟันให้เอง แปรงให้หรือดูแลอย่างใกล้ชิด และค่อย ๆ ฝึกให้บ้วนทิ้ง หากกังวลเรื่องความเสี่ยงฟันผุของลูก หรือฉลากมีคำเตือนเรื่องอายุ ให้ปรึกษาทันตแพทย์และทำตามคำแนะนำบนฉลากเป็นหลัก

อ่านฉลากยาสีฟันสมุนไพรอย่างไรให้ไม่พลาด?

จุดแรกที่ควรหาคือรายการส่วนผสม มองหาชื่อสารกลุ่มฟลูออไรด์ เช่น โซเดียมฟลูออไรด์ หรือโซเดียมโมโนฟลูออโรฟอสเฟต และตัวเลขความเข้มข้นเป็น ppm หากฉลากเขียนเพียงว่ามีฟลูออไรด์แต่ไม่บอกตัวเลข เราก็เทียบกับคำแนะนำของ WHO ได้ยาก

จุดที่สองคือเลขที่ใบรับจดแจ้งบนฉลากภาษาไทย สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) แนะนำว่าผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้องมีฉลากภาษาไทยที่ระบุข้อความครบตามกฎหมาย ซึ่งรวมถึงเลขที่ใบรับจดแจ้ง และแนะนำให้ผู้บริโภคตรวจสอบก่อนซื้อว่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่จดแจ้งแล้ว ผ่านเว็บไซต์ www.fda.moph.go.th

จุดที่สามคือวิธีใช้ คำแนะนำตามอายุ และคำเตือน เช่น ข้อความเกี่ยวกับการใช้ในเด็ก ปริมาณที่ควรบีบ หรือการใช้ภายใต้การดูแลของผู้ใหญ่ รวมถึงวันผลิตและวันหมดอายุ ส่วนคำโฆษณาบนกล่องให้อ่านประกอบเท่านั้น เพราะข้อมูลที่บอกคุณสมบัติจริงคือส่วนผสมและคำแนะนำการใช้

ยาสีฟันสมุนไพร ยี่ห้อไหนดี ควรใช้เกณฑ์อะไรเลือก?

บทความนี้ไม่จัดอันดับยี่ห้อ เพราะยาสีฟันที่เหมาะกับคนหนึ่งอาจไม่เหมาะกับอีกคน แต่มีเกณฑ์กลางที่ใช้คัดเลือกได้ ข้อแรก ฉลากระบุฟลูออไรด์เป็นตัวเลขชัดเจนและอยู่ในช่วงที่เหมาะกับอายุผู้ใช้ ข้อสอง มีเลขที่ใบรับจดแจ้งที่ตรวจสอบได้ ข้อสาม มีวิธีใช้และคำแนะนำตามอายุที่อ่านแล้วเข้าใจ

ข้อสี่ คือกลิ่นรสและเนื้อสัมผัสที่ทำให้คุณอยากแปรงฟันให้ครบสองนาที วันละสองครั้ง เพราะยาสีฟันที่ดูดีบนกระดาษแต่ไม่อยากหยิบมาใช้ก็ไม่ช่วยอะไร ข้อห้า หากมีอาการเสียวฟัน เหงือกบวมแดง หรือมีฟันผุอยู่ ให้ปรึกษาทันตแพทย์ก่อนเลือกสูตรเฉพาะ เพราะบางกรณีควรใช้ผลิตภัณฑ์ตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ

สำหรับบ้านที่มีหลายวัย อาจเลือกยาสีฟันแบบครอบครัวที่ค่าฟลูออไรด์เหมาะกับทุกคน แล้วปรับปริมาณตามอายุแทนการซื้อหลายหลอด แต่ควรเก็บให้พ้นมือเด็กเล็ก และให้ผู้ใหญ่เป็นคนบีบยาสีฟันให้เด็กทุกครั้ง

ยาสีฟัน THAYA ตัวไหนเข้ากับเกณฑ์นี้?

ยาสีฟัน THAYA Violet Whitening & Herbal Mix Berry เป็นยาสีฟันสมุนไพรกลิ่นมิกซ์เบอร์รี ขนาด 50 กรัม ฉลากระบุฟลูออไรด์ 1500 ppm ซึ่งเป็นตัวเลขที่อยู่ในช่วง 1000-1500 ppm ที่ WHO แนะนำสำหรับการแปรงฟันวันละสองครั้ง ส่วนคำว่า Violet Whitening เป็นชื่อผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่การรับรองผลลัพธ์ใด ๆ

ก่อนใช้ ให้ตรวจสอบฉลากเรื่องวิธีใช้ คำแนะนำตามอายุ และคำเตือน โดยเฉพาะหากจะใช้กับเด็ก ผลิตภัณฑ์ THAYA จำหน่ายที่ THAYA Official Store บน Shopee (shopee.co.th/thaya.brand) ส่วนโทนสีม่วงของมังคุดและมิกซ์เบอร์รีเป็นแรงบันดาลใจด้านภาพลักษณ์ของแบรนด์ ไม่ใช่การกล่าวอ้างด้านส่วนผสมหรือสุขภาพ

สรุปแล้วควรจำอะไรบ้าง?

• คำว่าสมุนไพรไม่ได้บอกว่ามีฟลูออไรด์ ต้องดูตัวเลข ppm บนฉลาก
• WHO แนะนำให้แปรงฟันวันละสองครั้งด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์ 1000-1500 ppm
• เด็กต่ำกว่า 3 ปีใช้แค่แตะบาง ๆ เด็ก 3-6 ปีใช้ขนาดเมล็ดถั่ว
• ตรวจเลขที่ใบรับจดแจ้งบนฉลากภาษาไทยผ่านเว็บไซต์ อย. ก่อนซื้อ