ไม่ควรหยุด NHS อธิบายว่าเหงือกเลือดออกเวลาแปรงฟันเป็นอาการของโรคเหงือก ซึ่งเกิดจากคราบพลัคที่สะสมบนฟัน ถ้าเราเลี่ยงไม่แปรงตรงนั้น คราบพลัคจะยิ่งค้างอยู่และเหงือกก็ยิ่งอักเสบ สิ่งที่ควรเปลี่ยนคือวิธีแปรง ไม่ใช่การเลิกแปรง ให้แปรงเบาลงด้วยแปรงขนนุ่ม แปรงให้ถึงขอบเหงือก และทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน เหงือกที่อักเสบระยะแรกมักดีขึ้นเมื่อดูแลสม่ำเสมอ แต่ถ้ายังเลือดออกต่อเนื่องควรให้ทันตแพทย์ตรวจ
ทำไมหยุดแปรงฟันตรงที่เลือดออกถึงทำให้แย่ลง?
หลายคนเห็นเลือดแล้วคิดว่าแปรงฟันทำให้เหงือกเป็นแผล เลยเลี่ยงไม่แปรงจุดนั้นไปหลายวัน แต่ NHS ระบุว่าต้นเหตุของโรคเหงือกคือคราบพลัคที่สะสมบนฟัน และสถาบันวิจัยทันตกรรม NIDCR ของสหรัฐฯ อธิบายว่าโรคเหงือกคือการติดเชื้อของเนื้อเยื่อที่ยึดฟันไว้ ซึ่งมีคราบพลัคเป็นตัวการ เมื่อไม่แปรงตรงนั้น คราบพลัคจะยิ่งหนาขึ้น เหงือกก็ยิ่งบวมแดงและเลือดออกง่ายขึ้นเป็นวงจร
อีกเรื่องที่ต้องรู้คือ คราบพลัคที่ทิ้งไว้นานจะแข็งตัวเป็นหินปูน NIDCR ระบุว่าหินปูนต้องให้ทันตบุคลากรขูดออกเท่านั้น แปรงฟันเองที่บ้านเอาออกไม่ได้ การปล่อยให้คราบพลัคค้างจึงทำให้ปัญหาแก้ยากขึ้นกว่าเดิม
ควรแปรงตรงที่เลือดออกอย่างไร?
ใช้แปรงขนนุ่ม ซึ่ง ADA แนะนำเพื่อลดการเสียดสีที่เหงือก วางขนแปรงให้ชี้เข้าหาขอบเหงือก ขยับสั้น ๆ เบา ๆ ทีละไม่กี่ซี่ แทนการถูไปมายาว ๆ แรง ๆ จุดที่เลือดออกให้แปรงด้วยความนุ่มนวลแต่ทั่วถึง อาจมีเลือดซึมบ้างในช่วงแรก ซึ่งไม่ได้แปลว่าต้องหยุด แปรงให้ครบวันละ 2 ครั้ง แล้วบ้วนฟองยาสีฟันทิ้งตามปกติ
อย่าลืมซอกฟัน NHS แนะนำให้ทำความสะอาดซอกฟันทุกวันด้วยไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน เพราะคราบพลัคตรงนั้นแปรงสีฟันเข้าไม่ถึง ถ้าเพิ่งเริ่มใช้ไหมขัดฟันแล้วเลือดออก เรามีคำตอบเฉพาะเรื่องนี้แยกไว้อีกหน้า
ถ้าใช้ผลิตภัณฑ์ THAYA อย่างแปรงสีฟัน THAYA Extra Soft ซึ่งมาเป็นแพ็ก 6 ชิ้น ให้ตรวจสอบฉลากและใช้ด้วยแรงเบา แปรงขนนุ่มเป็นเพียงส่วนหนึ่ง วิธีแปรงที่ถูกต้องและความสม่ำเสมอสำคัญกว่า และควรเปลี่ยนแปรงเมื่อขนแปรงเริ่มบาน
เมื่อไหร่ที่เลือดออกตามเหงือกควรไปพบทันตแพทย์?
NIDCR ระบุว่าโรคเหงือกระยะแรกที่เหงือกบวมและเลือดออก มักกลับมาดีได้ด้วยการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟัน แต่ถ้าดูแลสม่ำเสมอแล้วเลือดยังไม่ลดลง หรือมีกลิ่นปาก เหงือกร่น ฟันโยก หรือมีหนอง ควรนัดทันตแพทย์ เพราะ NHS ระบุว่าโรคเหงือกที่ไม่ได้รักษาอาจลุกลามจนเหงือกร่น ฟันโยก หรือเป็นฝีได้ ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้บอกทันตแพทย์ด้วยว่าเลือดออกมานานแค่ไหน และจุดไหนบ้าง
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
แปรงแล้วเลือดออก ควรเปลี่ยนไปใช้แค่น้ำยาบ้วนปากแทนไหม?
ไม่ควร น้ำยาบ้วนปากไม่สามารถกำจัดคราบพลัคที่เกาะแน่นบนผิวฟันและขอบเหงือกได้เหมือนการแปรง และไม่ทดแทนการทำความสะอาดซอกฟัน ถ้าจะใช้ให้ใช้เป็นตัวเสริม คนละเวลากับการแปรงฟัน เพราะ NHS แนะนำว่าไม่ควรใช้น้ำยาบ้วนปากทันทีหลังแปรงฟัน ส่วนการแปรงยังต้องทำทุกวัน
ควรพักไม่แปรงสักวันสองวันให้เหงือกหายก่อนไหม?
ไม่ควรพัก เพราะต้นเหตุของเหงือกอักเสบคือคราบพลัค ยิ่งพักนาน คราบยิ่งสะสมและเหงือกยิ่งอักเสบ สิ่งที่ควรทำคือแปรงต่อด้วยแรงเบาลง ใช้แปรงขนนุ่ม และแปรงให้ถึงขอบเหงือก ถ้าเจ็บมากจนแปรงไม่ได้ ควรให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุ
แปรงฟันแรงเป็นสาเหตุที่ทำให้เหงือกเลือดออกได้ไหม?
การแปรงด้วยแปรงขนแข็งหรือกดแรงทำให้เหงือกระคายได้ ADA จึงแนะนำแปรงขนนุ่มเพื่อลดการเสียดสีที่เหงือก แต่ถ้าเลือดออกซ้ำ ๆ ทั้งที่แปรงเบาแล้ว ควรคิดถึงเรื่องคราบพลัคและเหงือกอักเสบก่อน และให้ทันตแพทย์ช่วยตรวจว่ามีหินปูนหรือปัญหาอื่นร่วมด้วยหรือไม่

