จริงในระดับหนึ่ง Oral Health Foundation ระบุว่านมมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง ช่วยคืนแร่ธาตุให้ฟันและช่วยลดกรดที่นำไปสู่ฟันผุ ส่วนชีสช่วยกระตุ้นน้ำลายและมีเคซีน ซึ่งเป็นโปรตีนที่ช่วยซ่อมแซมผิวเคลือบฟัน แต่ประโยชน์นี้ใช้กับนมจืดและชีสทั่วไป ไม่ใช่นมรสหวาน และไม่มีอาหารใดทดแทนการแปรงฟันด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์กับการลดน้ำตาลได้
นมและชีสช่วยฟันได้อย่างไร?
Oral Health Foundation ระบุว่านมมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง ช่วยคืนแร่ธาตุให้ฟันและลดกรดที่นำไปสู่ฟันผุ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ก็แนะนำให้กินอาหารที่มีแคลเซียมและฟอสฟอรัส โดยมีนมอยู่ในรายการด้วย
ชีสมีจุดเด่นต่างจากนมเล็กน้อย Oral Health Foundation ระบุว่าชีสช่วยกระตุ้นการหลั่งน้ำลาย ซึ่งช่วยชะล้างเชื้อโรคและกรดในปาก และยังมีเคซีน โปรตีนที่ช่วยซ่อมแซมผิวเคลือบฟัน องค์กรเดียวกันแนะนำให้กินชีสชิ้นเล็กหรือโยเกิร์ตเป็นของว่างแทนบิสกิตหรือขนมกรุบกรอบ และแนะนำโยเกิร์ตรสธรรมชาติไม่เติมน้ำตาล
นมแบบไหนที่ไม่ได้ช่วยฟันอย่างที่คิด?
ประเด็นที่คนมักมองข้ามคือน้ำตาล Oral Health Foundation แนะนำให้เลี่ยงนมปรุงรสหรือนมเติมความหวาน เพราะมักมีน้ำตาลเพิ่ม และเตือนว่าโยเกิร์ตปรุงรสอาจมีน้ำตาลสูง ส่วน WHO อธิบายว่าฟันผุเกิดจากการได้รับน้ำตาลอิสระมาก ร่วมกับการได้รับฟลูออไรด์ไม่เพียงพอ และการกำจัดคราบพลัคไม่ดี
แปลว่านมช็อกโกแลต นมเปรี้ยวรสหวาน นมชมพู หรือชานมที่เติมน้ำตาล อาจไม่ได้ช่วยฟันอย่างที่ฉลากชวนให้คิด ถึงจะมีแคลเซียม แต่ถ้าดื่มบ่อยหรือจิบทั้งวัน น้ำตาลในเครื่องดื่มก็ยังเพิ่มความเสี่ยงฟันผุตามที่ WHO อธิบาย ทางที่ดีคือเลือกนมจืดเป็นหลัก ถ้าอยากดื่มรสหวาน ให้ดื่มพร้อมมื้ออาหารแทนการจิบนาน ๆ เรื่องเครื่องดื่มหวานยอดนิยมอย่างชานมไข่มุก THAYA มีบทความถาม-ตอบแยกไว้
ไม่ดื่มนมหรือแพ้นมวัว จะได้แคลเซียมสำหรับฟันจากไหน?
ไม่จำเป็นต้องพึ่งนมอย่างเดียว โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ยกตัวอย่างอาหารที่มีแคลเซียมและฟอสฟอรัส เช่น เต้าหู้ งา อาหารทะเล ไข่ และผักใบเขียว ซึ่งหาได้ง่ายในอาหารไทย เช่น เต้าหู้ในแกงจืด ปลาเล็กปลาน้อย หรือผักคะน้าผัด คนที่ดื่มนมแล้วท้องอืดจึงยังได้สารอาหารที่ฟันต้องการจากอาหารประจำวัน
สิ่งที่อาหารให้ไม่ได้คือการป้องกันจากฟลูออไรด์และการขจัดคราบพลัค WHO แนะนำให้แปรงฟันด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ 1,000-1,500 ppm ดังนั้นแม้จะดื่มนมทุกวัน ก็ยังต้องแปรงฟันวันละสองครั้งและลดน้ำตาล ถ้ามีฟันผุหรือเสียวฟันอยู่แล้ว การเปลี่ยนอาหารไม่ได้รักษาสิ่งที่เกิดขึ้นไปแล้ว ควรให้ทันตแพทย์ตรวจและดูแลตามสาเหตุ
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ดื่มนมก่อนนอนแล้วไม่แปรงฟัน ฟันจะผุไหม?
มีความเสี่ยง โดยเฉพาะถ้าเป็นนมรสหวาน เพราะน้ำตาลอาจค้างอยู่บนฟันตลอดคืน WHO ระบุว่าฟันผุเกี่ยวกับน้ำตาลและการกำจัดคราบพลัคไม่ดี ถ้าดื่มนมก่อนนอน ควรดื่มก่อนแปรงฟัน แล้วแปรงฟันด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์เป็นอย่างสุดท้ายก่อนเข้านอน
กินชีสหลังอาหารช่วยป้องกันฟันผุได้ไหม?
ช่วยได้บ้าง Oral Health Foundation ระบุว่าชีสกระตุ้นน้ำลายซึ่งช่วยชะล้างกรด และมีเคซีนที่ช่วยซ่อมแซมผิวเคลือบฟัน และแนะนำชีสเป็นของว่างแทนบิสกิตหรือขนมกรุบกรอบ แต่ชีสไม่ได้ใช้แทนการแปรงฟัน และบางชนิดมีเกลือหรือไขมันสูง ควรกินพอประมาณตามสุขภาพโดยรวม
นมถั่วเหลืองหรือนมพืชช่วยฟันเหมือนนมวัวไหม?
ขึ้นกับสูตร Oral Health Foundation แนะนำให้คนที่ไม่กินผลิตภัณฑ์นมเลือกนมพืชที่เสริมแคลเซียม เช่น นมถั่วเหลือง แต่ไม่ได้บอกว่าช่วยฟันเท่านมวัว ให้อ่านฉลากว่ามีแคลเซียมเสริมและมีน้ำตาลเพิ่มมากแค่ไหน ถ้าไม่ดื่มนมวัว ยังได้แคลเซียมจากเต้าหู้ งา ไข่ อาหารทะเล และผักใบเขียวได้