มีโอกาสกร่อนได้ ถ้ากินบ่อยและกินแบบที่ให้กรดค้างบนฟันนาน โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระบุว่าผลไม้รสเปรี้ยวและน้ำผลไม้ทำให้ฟันกร่อนและเสียวฟันตามมาได้ แต่คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ อธิบายว่าความถี่ที่ฟันเจอกรดสำคัญกว่าปริมาณ การกินส้มหรือสับปะรดเป็นของหวานหลังมื้อจึงต่างจากการแทะมะม่วงดิบหรือจิบน้ำมะนาวไปเรื่อย ๆ ทั้งวัน ผลไม้ยังมีประโยชน์ ไม่ต้องเลิกกิน แค่ปรับวิธีกิน
ทำไมผลไม้เปรี้ยวถึงทำให้ฟันกร่อน?
ความเปรี้ยวมาจากกรด ซึ่งละลายแร่ธาตุออกจากผิวเคลือบฟันได้โดยตรง ฟันกร่อนแบบนี้ไม่จำเป็นต้องมีน้ำตาล คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่าแม้น้ำอัดลมไม่มีน้ำตาลก็ยังทำให้ฟันกร่อนได้เพราะความเป็นกรด คณะฯ ยังจัดฟันกร่อนจากกรดเป็นหนึ่งในรูปแบบของฟันสึก และระบุว่าการดื่มเครื่องดื่มที่เป็นกรดบ่อย ๆ กรดไหลย้อน และการอาเจียน ทำให้ฟันกร่อนได้
ผลไม้ไทยหลายชนิดเปรี้ยวจัด เช่น มะม่วงดิบ มะขามเปรี้ยว มะดัน ส้ม สับปะรด และมะนาว ยิ่งกินแบบจิ้มพริกเกลือหรือบ๊วยแล้วอมไว้นาน ๆ ฟันก็ยิ่งเจอกรดนานขึ้น ส่วนน้ำผลไม้คั้นที่จิบไปทั้งวันก็ทำให้ฟันเจอกรดหลายรอบต่อวัน แม้ปริมาณรวมจะไม่มาก
กินผลไม้เปรี้ยวอย่างไรให้ฟันเสี่ยงน้อยลง?
เนื่องจากความถี่สำคัญกว่าปริมาณ ให้รวมผลไม้เปรี้ยวไว้ในมื้ออาหารหรือกินเป็นรอบเดียว แทนการแบ่งกินทีละนิดตลอดวัน และอย่าอม ดูด หรือแช่ชิ้นมะนาวไว้ในปาก คำแนะนำของคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ เรื่องเครื่องดื่มที่เป็นกรด ได้แก่ ไม่จิบทั้งวัน ดื่มให้จบในครั้งเดียว ใช้หลอด และบ้วนปากหรือดื่มน้ำเปล่าตาม ใช้ได้กับน้ำผลไม้เปรี้ยวด้วย
เรื่องเวลาแปรงฟันสำคัญมาก คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่าการแปรงฟันทันทีหลังดื่มเครื่องดื่มที่เป็นกรดทำให้ฟันสึกเร็วขึ้น เพราะผิวฟันที่เพิ่งเจอกรดยังอ่อนตัวและต้องใช้เวลาฟื้นตัว หลังกินผลไม้เปรี้ยวจึงควรบ้วนน้ำเปล่าก่อน แล้วรอสักพักค่อยแปรง และเลือกแปรงขนนุ่ม ไม่ถูแรงในแนวนอน ซึ่งเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้คอฟันสึก
ถ้าชอบกินผลไม้เปรี้ยวเป็นประจำ ลองสลับกับผลไม้ที่เปรี้ยวน้อยกว่าบ้าง และกินพร้อมมื้ออาหารแทนการกินเป็นของขบเคี้ยวระหว่างวัน ส่วนอาหารที่ช่วยเสริมแร่ธาตุให้ฟันอย่างนมจืดและชีส THAYA มีบทความถาม-ตอบแยกไว้
สัญญาณอะไรบอกว่าฟันเริ่มกร่อนแล้ว?
คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุสัญญาณของฟันกร่อน เช่น เสียวฟัน ผิวฟันมันวาวผิดปกติหรือเป็นแอ่ง ขอบฟันบางและบิ่นง่าย และฟันดูเหลืองขึ้น โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ก็ระบุว่าการกร่อนจากผลไม้และน้ำผลไม้เปรี้ยวทำให้เสียวฟันตามมาได้
ถ้าเริ่มเสียวฟันเวลาดื่มน้ำเย็นหรือกินของเปรี้ยว หรือเห็นขอบฟันบางลง ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจว่าเป็นฟันกร่อน ฟันผุ หรือเหงือกร่น เพราะแต่ละสาเหตุดูแลต่างกัน และทันตแพทย์จะแนะนำวิธีปกป้องผิวฟันที่เหลืออยู่ได้ตรงจุด
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ดื่มน้ำมะนาวอุ่นตอนเช้าทุกวัน ทำให้ฟันกร่อนไหม?
มีความเสี่ยงถ้าดื่มทุกวันและจิบช้า ๆ เพราะน้ำมะนาวเป็นกรด ฟันจะเจอกรดซ้ำทุกเช้า ถ้ายังอยากดื่ม ให้ดื่มให้จบในครั้งเดียว ใช้หลอด แล้วบ้วนน้ำเปล่าตาม และอย่าแปรงฟันทันทีหลังดื่ม ตามคำแนะนำของคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ เรื่องเครื่องดื่มที่เป็นกรด
หลังกินผลไม้เปรี้ยว ควรรอนานแค่ไหนค่อยแปรงฟัน?
คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่าไม่ควรแปรงทันที เพราะผิวฟันที่เจอกรดต้องใช้เวลาฟื้นตัว แต่ไม่ได้กำหนดตัวเลขเวลาที่แน่นอน วิธีที่ทำได้คือบ้วนน้ำเปล่าทันทีหลังกิน แล้วค่อยแปรงฟันตามรอบปกติ เช่น ก่อนนอน หรือถามทันตแพทย์ถ้ามีฟันกร่อนอยู่แล้ว
ผลไม้เปรี้ยวทำให้ฟันผุด้วยไหม?
ปัญหาหลักของผลไม้เปรี้ยวที่แหล่งอ้างอิงพูดถึงคือฟันกร่อนจากกรด ไม่ใช่ฟันผุโดยตรง แต่ผลไม้ที่จิ้มน้ำตาล บ๊วยเคลือบน้ำตาล หรือน้ำผลไม้ใส่น้ำเชื่อม จะเพิ่มน้ำตาลเข้ามาด้วย ควรเลือกกินผลไม้สด และแปรงฟันด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์สม่ำเสมอ
