ใช้แทนกันได้ สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) จัดให้ไหมที่ร้อยมาพร้อมด้ามจับเป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับทำความสะอาดซอกฟัน กรมอนามัยระบุว่าไหมแบบมีด้ามเหมาะกับผู้เริ่มต้น และคณะทันตแพทยศาสตร์ มหิดล อธิบายว่าด้ามจับช่วยคนที่ใช้มือไม่ถนัดหรืออ้าปากได้จำกัด ข้อที่ต้องรู้คือไหมที่ขึงตึงบนด้ามอาจโค้งรอบผิวฟันได้ไม่เท่าไหมแบบม้วน จึงต้องปรับวิธีใช้เล็กน้อย
ไหมแบบมีด้ามกับแบบม้วนต่างกันตรงไหนเวลาใช้งานจริง?
ไหมแบบม้วนปรับใช้ได้ยืดหยุ่นกว่า ADA แนะนำให้ดึงไหมยาวประมาณ 18 นิ้ว พันไว้ที่นิ้ว แล้วโค้งไหมเป็นรูปตัว C แนบกับผิวฟันทีละด้าน เมื่อขยับไปซอกฟันถัดไปก็เลื่อนใช้ไหมช่วงใหม่ที่สะอาดได้ทันที ข้อเสียคือต้องใช้ทั้งสองมือ และผู้เริ่มต้นบางคนอาจรู้สึกว่าเข้าถึงฟันกรามด้านในได้ยาก
ไหมแบบมีด้ามจับง่ายด้วยมือเดียว เข้าถึงฟันด้านในได้สะดวกกว่า และพกพาไปใช้นอกบ้านได้ง่าย แต่ไหมถูกขึงตึงอยู่ระหว่างง่าม จึงโค้งเป็นตัว C ได้ไม่เต็มที่ และไหมช่วงเดียวกันจะถูกใช้กับทุกซอกฟัน ถ้าไม่ล้างระหว่างทาง คราบจากซอกหนึ่งอาจติดไปยังอีกซอกหนึ่งได้
ใช้ไหมแบบมีด้ามอย่างไรให้สะอาดใกล้เคียงไหมแบบม้วน?
เริ่มจากค่อย ๆ โยกไหมผ่านจุดสัมผัสระหว่างฟัน อย่ากดกระแทกลงไปที่เหงือก ซึ่ง ADA ย้ำว่าไม่ควรทำ เมื่อไหมผ่านลงไปแล้ว ให้เอียงด้ามไปด้านหนึ่งเพื่อให้ไหมแนบผิวฟันซี่หน้า เลื่อนขึ้นลงเบา ๆ ให้ลงใต้ขอบเหงือกเล็กน้อย จากนั้นเอียงด้ามกลับอีกด้านเพื่อทำความสะอาดฟันซี่หลังในช่องเดียวกัน การเอียงด้ามนี้ช่วยชดเชยการที่ไหมโค้งรอบฟันได้น้อย
หลังทำเสร็จแต่ละซอก ให้ล้างไหมใต้น้ำหรือเช็ดด้วยกระดาษทิชชูก่อนไปซอกถัดไป และเปลี่ยนอันใหม่เมื่อไหมเริ่มยุ่ย เป็นขุย หรือหย่อน ส่วนไหมแบบมีด้ามที่ออกแบบให้ใช้ครั้งเดียว ไม่ควรเก็บไว้ใช้ซ้ำวันต่อไป
ไม่ว่าเลือกแบบไหน หลักสำคัญยังเหมือนกัน คือทำความสะอาดซอกฟันให้ครบทุกซี่อย่างน้อยวันละครั้ง เพราะการแปรงฟันอย่างเดียวไม่สามารถกำจัดคราบในซอกฟันและร่องเหงือกได้หมด ส่วนเรื่องควรใช้ไหมก่อนหรือหลังแปรงฟัน มีคำตอบแยกไว้ในหัวข้อที่เกี่ยวข้อง
ใครควรเลือกไหมแบบม้วน และใครเหมาะกับแบบมีด้าม?
ไหมแบบมีด้ามเหมาะกับผู้เริ่มต้น คนที่ใช้นิ้วควบคุมไหมได้ยาก คนที่อ้าปากได้ไม่กว้าง หรือคนที่ต้องการทำความสะอาดระหว่างวันนอกบ้าน ส่วนไหมแบบม้วนเหมาะกับคนที่ฝึกจนคล่องแล้วและต้องการโค้งไหมรอบฟันได้เต็มที่ ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำว่าแบบที่ดีสำหรับคุณคือแบบที่ทำให้ใช้ได้สม่ำเสมอทุกวัน
สำหรับคนที่ใส่สะพานฟันหรือจัดฟัน กรมอนามัยระบุว่าไหมชนิดซูเปอร์ฟลอสเหมาะสำหรับทำความสะอาดใต้สะพานฟันและสำหรับคนที่จัดฟัน ถ้าใช้ไหมแล้วมีเลือดออกต่อเนื่อง เหงือกบวม หรือเจ็บ ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและขอคำแนะนำเรื่องอุปกรณ์ที่เหมาะกับช่องปากของตัวเอง
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ไหมแบบมีด้ามใช้ซ้ำได้ไหม?
ไหมแบบมีด้ามหลายแบบออกแบบให้ใช้ครั้งเดียว ควรดูจากฉลาก ถ้าเป็นแบบใช้ครั้งเดียว เมื่อใช้ครบทุกซอกฟันแล้วควรทิ้ง เพราะไหมที่ผ่านการใช้งานจะเริ่มยุ่ยและหย่อน และเก็บความชื้นไว้ ถ้าเป็นแบบด้ามที่เปลี่ยนไหมได้ ให้ทำตามวิธีใช้บนฉลาก และล้างด้ามให้สะอาดแล้วปล่อยให้แห้ง
ไหมแบบมีด้ามที่มีปลายแหลมอีกด้าน ใช้แคะฟันได้ไหม?
ปลายแหลมมีไว้ช่วยเขี่ยเศษอาหารเบา ๆ เท่านั้น ไม่ควรใช้แทงหรือกดลงไปที่เหงือกแรง ๆ เพราะอาจทำให้เหงือกบาดเจ็บได้ ถ้าเศษอาหารติดแน่น ให้ใช้ไหมหรือแปรงซอกฟันแทน และถ้ามีอาหารติดซอกเดิมบ่อย ๆ ควรให้ทันตแพทย์ตรวจว่ามีฟันผุหรือช่องที่ต้องแก้ไขหรือไม่
ไหมแบบมีด้ามเหมาะกับเด็กไหม?
ด้ามจับช่วยให้ผู้ปกครองทำความสะอาดซอกฟันให้เด็กได้สะดวกขึ้น เพราะควบคุมด้วยมือเดียวและเข้าถึงฟันด้านในได้ง่าย ควรใช้อย่างนุ่มนวล ไม่กระแทกลงที่เหงือก ADA ระบุว่าช่วงแรกผู้ใหญ่ต้องเป็นคนทำให้ และควรช่วยดูแลจนกว่าเด็กจะทำเองได้คล่อง ถ้าไม่แน่ใจให้ปรึกษาทันตแพทย์เด็ก
