ควรใช้ไหมขัดฟันก่อนหรือหลังแปรงฟัน?

ทำไมบางแหล่งแนะนำให้ใช้ไหมขัดฟันก่อนแปรงฟัน?

NHS ไม่ได้อธิบายเหตุผลไว้ละเอียด แต่ข้อดีในทางปฏิบัติที่หลายคนเห็นคือ เศษอาหารในซอกฟันถูกดึงออกมาก่อน แล้วการแปรงฟันตามหลังจะช่วยปัดเศษที่หลุดออกมาออกไปด้วย อีกเหตุผลเชิงพฤติกรรมคือ ถ้าทำตอนท้าย หลายคนแปรงฟันเสร็จแล้วรู้สึกว่าปากสะอาดพอ จึงข้ามการใช้ไหมขัดฟันไป

ถ้าเลือกทำแบบนี้ มีข้อควรจำเล็กน้อยคือ หลังแปรงฟันให้บ้วนยาสีฟันส่วนเกินออกโดยไม่ต้องบ้วนน้ำตามทันที ตามคำแนะนำของ NHS เพื่อให้ฟลูออไรด์คงอยู่บนผิวฟันได้นานขึ้น

แล้วทำไมกรมอนามัยแนะนำให้ใช้หลังแปรงฟัน?

คำแนะนำของกรมอนามัยมองการแปรงฟันและการใช้ไหมขัดฟันเป็นคู่ที่ทำต่อกัน โดยแปรงฟันก่อนเพื่อทำความสะอาดผิวฟันด้านนอก ด้านใน และด้านบดเคี้ยว แล้วตามด้วยไหมขัดฟันเพื่อเก็บคราบในซอกฟันและร่องเหงือกที่ขนแปรงเข้าไม่ถึง หลายคนชอบลำดับนี้เพราะเห็นชัดว่าไหมขัดฟันช่วยเก็บส่วนที่แปรงพลาดไป

ทั้งสองแนวทางจึงมีเหตุผลรองรับ และ ADA ก็ยืนยันว่าลำดับไม่ใช่ปัจจัยชี้ขาด ทีมเนื้อหา THAYA มองว่าคำถามที่ควรถามตัวเองมากกว่าคือ ลำดับแบบไหนที่ทำให้เราไม่ลืมใช้ไหมขัดฟันทุกวัน

ควรเลือกช่วงเวลาไหนในการใช้ไหมขัดฟันให้ได้ผลจริง?

ADA และกรมอนามัยแนะนำตรงกันให้ทำความสะอาดซอกฟันอย่างน้อยวันละครั้ง ช่วงก่อนนอนเป็นช่วงที่หลายคนสะดวกเพราะไม่ต้องรีบ แต่ถ้าตอนกลางคืนเหนื่อยจนมักข้าม ADA ก็แนะนำว่าจะย้ายไปทำตอนเช้าหรือหลังอาหารกลางวันก็ได้ ขอให้ทำครบทุกซอกฟัน วิธีที่ช่วยให้ไม่ลืมคือผูกการใช้ไหมขัดฟันไว้กับกิจวัตรเดิม เช่น วางไหมขัดฟันไว้ข้างแปรงสีฟันให้มองเห็นทุกครั้ง หรือทำทันทีหลังล้างหน้าก่อนนอน เมื่อทำซ้ำทุกวันสักระยะ ขั้นตอนนี้จะกลายเป็นเรื่องอัตโนมัติเหมือนการแปรงฟัน

ความทั่วถึงสำคัญกว่าความเร็ว ADA แนะนำให้ใช้ไหมยาวประมาณ 18 นิ้ว โค้งไหมเป็นรูปตัว C แนบกับผิวฟันแต่ละด้าน และไม่กระแทกไหมลงไปที่เหงือก วิธีใช้ไหมขัดฟันแบบละเอียดทีละขั้นอยู่ในคู่มือหลักของหัวข้อนี้

ถ้าใช้ไหมขัดฟันสม่ำเสมอแล้วยังมีเลือดออกตามไรฟัน เหงือกบวมแดง หรือเจ็บต่อเนื่อง ไม่ควรรอให้หายเอง ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสภาพเหงือก