แหล่งข้อมูลที่อ้างอิงไม่ได้ระบุว่าไหมขัดฟันที่ใช้ถูกวิธีทำให้ฟันห่าง สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) แนะนำให้ใช้วันละครั้ง และ Cleveland Clinic จัดไว้ในวิธีป้องกันเหงือกร่น ส่วนสาเหตุของเหงือกร่นที่ระบุไว้ ได้แก่ การแปรงฟันแรงเกินไป คราบจุลินทรีย์และหินปูนสะสม โรคปริทันต์ การบาดเจ็บที่เหงือก และฟันเรียงตัวผิดตำแหน่ง ประเด็นที่ต้องระวังจึงเป็นการใช้แรงผิดวิธี เพราะ ADA เตือนว่าการใช้ไหมแรงเกินไปอาจทำร้ายเนื้อเยื่อระหว่างฟันได้
ทำไมบางคนรู้สึกว่าฟันห่างขึ้นหลังเริ่มใช้ไหมขัดฟัน?
บางคนที่เพิ่งเริ่มใช้ไหมอาจรู้สึกแบบนี้ ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะเมื่อก่อนไม่เคยสังเกตว่ามีช่องตรงไหนบ้าง พอเริ่มใช้ไหมทุกวัน ลิ้นและสายตาจะสังเกตซอกฟันมากขึ้น ช่องที่มีอยู่แล้วจึงดูเหมือนเพิ่งเกิด นอกจากนี้ เศษอาหารที่เคยอัดแน่นอยู่ในซอกฟันเมื่อถูกดึงออก ก็ทำให้รู้สึกโล่งขึ้นได้
แต่ถ้าช่องฟันกว้างขึ้นจริงจนเห็นได้ชัด หรือเหงือกดูต่ำลงจนเห็นรากฟัน นั่นเป็นสัญญาณที่ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ Cleveland Clinic แนะนำว่าถ้ารากฟันดูโผล่มากขึ้นหรือเสียวฟันมากขึ้น ควรติดต่อทันตแพทย์โดยเร็ว เพื่อประเมินหาสาเหตุที่แท้จริง ซึ่งอาจเกี่ยวกับโรคเหงือกที่ต้องได้รับการดูแล
ใช้ไหมขัดฟันแบบไหนที่อาจทำร้ายเหงือก?
ข้อผิดพลาดอย่างหนึ่งคือการกดไหมผ่านจุดสัมผัสของฟันแรง ๆ จนไหมกระแทกลงไปที่เหงือก ADA ระบุชัดว่าไม่ควรกระแทกไหมลงไปที่เหงือก อีกข้อคือการถูไหมไปมาอย่างรุนแรง ซึ่งกรมอนามัยเตือนว่าอาจกระแทกเหงือกจนเลือดออกหรือเป็นแผลได้
วิธีที่ ADA แนะนำคือใช้ไหมยาวประมาณ 18 นิ้ว ค่อย ๆ โยกไหมผ่านจุดสัมผัส แล้วโค้งไหมเป็นรูปตัว C แนบกับผิวฟันซี่หนึ่ง เลื่อนขึ้นลงเบา ๆ ให้ลงไปใต้ขอบเหงือกเล็กน้อย จากนั้นทำแบบเดียวกันกับฟันอีกซี่ในช่องเดียวกัน ถ้าจำขั้นตอนนี้ได้ แรงที่ใช้จะอยู่ที่ผิวฟัน ไม่ได้อยู่ที่เหงือก
ถ้าซอกฟันแน่นมากจนไหมผ่านยาก ลองใช้ไหมชนิดเคลือบขี้ผึ้งที่ลื่นกว่า แทนการออกแรงกดมากขึ้น ส่วนคนที่มีช่องฟันกว้างอยู่แล้ว อาจเหมาะกับแปรงซอกฟันมากกว่า ซึ่งมีคำตอบเรื่องการเลือกขนาดแยกไว้ในหัวข้อที่เกี่ยวข้อง
ถ้าเลิกใช้ไหมขัดฟันเพราะกลัวฟันห่าง จะเกิดอะไรขึ้น?
การแปรงฟันอย่างเดียวไม่สามารถกำจัดคราบจุลินทรีย์ในซอกฟันได้หมด เมื่อคราบสะสมนานจนกลายเป็นหินปูน ก็เพิ่มความเสี่ยงต่อเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์ ซึ่ง Cleveland Clinic ระบุว่าเป็นสาเหตุของเหงือกร่น และยังแนะนำให้ใช้ไหมขัดฟันวันละครั้งเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลเพื่อลดความเสี่ยงนี้ การเลิกใช้ไหมจึงไม่ได้ช่วยป้องกันฟันห่าง แต่อาจทำให้ปัญหาที่ต้นเหตุแย่ลง
ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้ใช้ไหมขัดฟันต่อไปอย่างนุ่มนวล และไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและขูดหินปูนตามนัด ถ้ามีเลือดออก เหงือกบวม หรือรู้สึกว่าฟันโยก ควรนัดตรวจโดยไม่ต้องรอ
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ใช้ไหมขัดฟันแล้วเลือดออก แปลว่าใช้ผิดวิธีหรือเปล่า?
อาจเกิดได้ทั้งจากการใช้แรงมากเกินไป หรือจากเหงือกที่อักเสบอยู่แล้ว ลองปรับให้นุ่มนวลขึ้นโดยโค้งไหมแนบผิวฟันและไม่กระแทกลงที่เหงือก ถ้าเลือดยังออกต่อเนื่อง เหงือกบวมแดง หรือมีกลิ่นปากร่วมด้วย ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสภาพเหงือก
ฟันห่างอยู่แล้ว ยังต้องใช้ไหมขัดฟันอีกไหม?
ยังควรทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน แต่ไม่จำเป็นต้องใช้ไหมเสมอไป ถ้าช่องฟันกว้าง แปรงซอกฟันที่มีขนาดพอดีกับช่องอาจใช้งานได้สะดวกกว่า ADA ก็ระบุว่าแปรงขนาดเล็กสำหรับซอกฟันเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง ปรึกษาทันตแพทย์เรื่องขนาดที่เหมาะสมได้
ไหมขัดฟันทำให้ฟันที่จัดฟันเสร็จแล้วกลับมาห่างไหม?
การใช้ไหมขัดฟันอย่างนุ่มนวลเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลหลังจัดฟัน ฟันที่ขยับกลับหลังจัดฟันมีได้หลายสาเหตุ และควรใส่รีเทนเนอร์ตามที่ทันตแพทย์สั่ง ถ้าสังเกตว่าฟันเริ่มขยับหรือมีช่องใหม่เกิดขึ้น ควรกลับไปพบทันตแพทย์จัดฟันเพื่อตรวจโดยเร็ว
