อาจเป็นได้ แต่ไม่ใช่ทุกจุดขาว NIDCR อธิบายว่าเมื่อแร่ธาตุในเคลือบฟันถูกกรดจากแบคทีเรียดึงออกไป อาจเกิดจุดขาวขึ้นตรงนั้น ซึ่งเป็นสัญญาณของฟันผุระยะแรกและยังหยุดหรือฟื้นคืนได้ในช่วงนี้ อย่างไรก็ตาม จุดหรือลายขาวบนฟันยังเกิดจากสาเหตุอื่นได้ เช่น ฟันตกกระ ซึ่งเป็นความผิดปกติของสีที่อยู่ในเนื้อฟัน คำตอบที่แน่นอนว่าจุดนั้นคืออะไรต้องมาจากการตรวจของทันตแพทย์
จุดขาวแบบไหนที่น่าสงสัยว่าเป็นฟันผุระยะแรก?
ฟันผุระยะแรกมักเกิดตรงที่คราบจุลินทรีย์สะสมนาน ๆ แล้วแปรงไม่ค่อยถึง เช่น บริเวณคอฟันใกล้แนวเหงือก NIDCR อธิบายว่าแบคทีเรียเปลี่ยนน้ำตาลและแป้งให้เป็นกรด ซึ่งดึงแร่ธาตุออกจากเคลือบฟันจนผิวฟันตรงนั้นดูขาวขุ่นทึบ ต่างจากผิวฟันรอบ ๆ ที่ยังใส ในเด็กก็เช่นกัน ผู้ปกครองควรเปิดดูฟันลูกเป็นระยะ โดยเฉพาะบริเวณใกล้ขอบเหงือก
NHS ระบุว่าฟันผุอาจยังไม่มีอาการในช่วงแรก จึงมองข้ามได้ง่าย NIDCR อธิบายว่าถ้าเคลือบฟันเสียแร่ธาตุมากกว่าที่ได้คืน ผิวฟันจะแตกออกเป็นรู และ NHS ระบุว่าฟันผุที่ลุกลามอาจเห็นเป็นจุดสีน้ำตาลหรือดำได้ ซึ่งเรื่องจุดดำบนฟันมีรายละเอียดแยกไว้ในอีกหัวข้อ
จุดขาวที่ไม่ใช่ฟันผุมีอะไรบ้าง?
สาเหตุที่พบบ่อยอีกอย่างคือฟันตกกระ ADA จัดฟันตกกระไว้ในกลุ่มความผิดปกติของสีฟันที่เกิดจากภายในเนื้อฟัน ไม่ได้เป็นคราบบนผิว ข้อสังเกตเบื้องต้นคือ จุดขาวจากฟันผุสัมพันธ์กับกรดจากคราบจุลินทรีย์ จึงมักอยู่ตรงบริเวณที่ทำความสะอาดยาก ส่วนจุดหรือลายขาวที่ไม่ได้อยู่ในตำแหน่งแบบนั้นอาจมีที่มาอื่น แต่การดูด้วยตาเองยังแยกไม่ได้แน่ชัด
ไม่ว่าจุดขาวจะอยู่คงที่หรือเปลี่ยนไป ก็ควรให้ทันตแพทย์ตรวจยืนยัน ส่วนสาเหตุของฟันตกกระ อ่านต่อได้ในหัวข้อฟันตกกระเกิดจากฟลูออไรด์จริงไหม
ถ้าเป็นจุดขาวจากฟันผุระยะแรก ควรทำอย่างไร?
ข่าวดีคือระยะนี้ยังไม่ใช่รู NIDCR ระบุว่าเคลือบฟันซ่อมแซมตัวเองได้ด้วยแร่ธาตุจากน้ำลายและฟลูออไรด์จากยาสีฟันหรือที่ทันตแพทย์ทาให้ และฟันผุในระยะจุดขาวยังหยุดหรือฟื้นคืนได้ ส่วน NHS ระบุว่าทันตแพทย์อาจใช้ฟลูออไรด์วาร์นิชหรือน้ำยาบ้วนปากฟลูออไรด์ที่สั่งจ่ายเพื่อช่วยในขั้นนี้
สิ่งที่ทำเองได้คือแปรงฟันด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์วันละ 2 ครั้ง ใส่ใจบริเวณคอฟันที่มีจุดขาว ลดความถี่ของการกินขนมหวานและจิบเครื่องดื่มหวานระหว่างวัน และนัดให้ทันตแพทย์ดูว่าจุดนั้นเป็นอะไร ควรเปลี่ยนแปลงไปทางไหน ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้ถ่ายรูปจุดนั้นเก็บไว้ด้วย เพื่อเทียบว่าจุดใหญ่ขึ้นหรือเปลี่ยนสีหรือไม่ เรื่องที่ว่าฟันผุแบบไหนหายเองได้ มีอธิบายแยกไว้ในหัวข้อฟันผุหายเองได้ไหม
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
จุดขาวบนฟันจะหายไปเองไหม?
ถ้าเป็นฟันผุระยะแรก จุดอาจหยุดลุกลามหรือดีขึ้นได้เมื่อได้รับฟลูออไรด์สม่ำเสมอและลดน้ำตาล แต่ลักษณะที่มองเห็นอาจไม่หายไปทั้งหมดเสมอไป ถ้าเป็นจุดขาวจากสาเหตุอื่น เช่น ฟันตกกระ วิธีดูแลจะต่างออกไป ควรให้ทันตแพทย์ตรวจว่าเป็นแบบไหนก่อนตัดสินใจดูแล
ฟอกสีฟันช่วยกลบจุดขาวได้ไหม?
ไม่ควรเริ่มที่การฟอกสีฟัน เพราะต้องรู้ก่อนว่าจุดขาวเป็นฟันผุหรือไม่ ถ้าเป็นฟันผุ ควรดูแลฟันผุก่อน ส่วนจุดขาวจากฟันตกกระเป็นสีจากภายในเนื้อฟัน ซึ่ง ADA ระบุว่ายาสีฟันไวท์เทนนิ่งให้ผลน้อยมาก ควรให้ทันตแพทย์แนะนำทางเลือก
ลูกมีจุดขาวที่ฟันหน้าใกล้เหงือก ต้องรีบไหม?
ควรพาไปพบทันตแพทย์โดยไม่รอให้ปวด เพราะจุดขาวขุ่นตรงที่คราบสะสมอาจเป็นฟันผุระยะแรก ซึ่ง NHS ระบุว่ามักยังไม่มีอาการ และ NIDCR ระบุว่ายังหยุดได้ถ้าพบเร็ว ระหว่างนี้ให้แปรงฟันลูกด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์ในปริมาณตามวัยและลดขนมหวานกับนมหวานระหว่างวัน