ดื่มน้ำเย็นแล้วเสียวฟัน เกิดจากอะไร?

ทำไมน้ำเย็นถึงทำให้เสียวแปล๊บทันที?

ปกติเนื้อฟันถูกคลุมไว้สองชั้น ตัวฟันส่วนที่เรามองเห็นมีเคลือบฟันห่อหุ้ม ส่วนรากฟันมีเหงือกคลุมอยู่ เมื่อชั้นใดชั้นหนึ่งหายไป น้ำเย็นที่ไหลผ่านจะสัมผัสเนื้อฟันโดยตรง โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์อธิบายลักษณะอาการว่าเป็นความเจ็บแปลบสั้น ๆ ที่เกิดขึ้นเมื่อฟันเจอความเย็น ความร้อน ลม ของหวาน หรือแม้แต่ตอนแปรงฟัน

เวลาดื่มน้ำเย็น น้ำจะไหลผ่านฟันหลายซี่พร้อมกัน รวมถึงบริเวณคอฟันใกล้ขอบเหงือก ถ้าเหงือกร่นจนรากฟันโผล่ หรือเคลือบฟันบริเวณนั้นสึก ความเย็นก็จะสัมผัสเนื้อฟันได้โดยตรง ซึ่ง ADA MouthHealthy จัดทั้งเหงือกร่นและเคลือบฟันสึกไว้ในสาเหตุของอาการเสียวฟัน

อะไรทำให้เนื้อฟันเปิดออกจนเสียวน้ำเย็น?

ADA MouthHealthy ระบุสาเหตุหลักไว้ ได้แก่ เคลือบฟันสึก เหงือกร่น ฟันผุ ฟันแตกหรือร้าว และวัสดุอุดฟันที่สึกหรอ ส่วน Cleveland Clinic เพิ่มปัจจัยด้านพฤติกรรม เช่น กินอาหารที่เป็นกรดบ่อย แปรงฟันแรงเกินไป และนอนกัดฟัน ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้ชั้นป้องกันของฟันบางลงทีละน้อย

เบาะแสง่าย ๆ คือดูว่าเสียวแบบไหน ถ้าเสียวหลายซี่ตรงขอบเหงือกพร้อมกัน อาจเกี่ยวกับเหงือกร่นหรือคอฟันสึก ถ้าเสียวชัดอยู่ซี่เดียว อาจเป็นฟันผุ ฟันร้าว หรือวัสดุอุดรั่ว ซึ่ง THAYA อธิบายแยกไว้ในบทความถาม-ตอบเรื่องเสียวฟันแค่ซี่เดียว อย่างไรก็ตาม การแยกสาเหตุให้แน่ชัดต้องอาศัยการตรวจของทันตแพทย์

ระหว่างนี้ดูแลตัวเองอย่างไรได้บ้าง?

ถ้าอาการเสียวมาจากเนื้อฟันไวหรือเหงือกร่น โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์แนะนำให้แปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์สูตรลดอาการเสียวฟันร่วมกับแปรงขนนุ่ม และเลี่ยงเครื่องดื่มที่เป็นกรดอย่างน้ำอัดลม รวมถึงการเคี้ยวน้ำแข็ง ADA MouthHealthy ระบุว่ายาสีฟันกลุ่มนี้มักต้องใช้หลายครั้งกว่าอาการจะลดลง จึงไม่ควรเปลี่ยนไปมาเร็วเกินไป

ในชีวิตประจำวัน อาจลองดื่มน้ำที่ไม่เย็นจัด หรือใช้หลอดเพื่อให้น้ำเย็นสัมผัสฟันน้อยลง วิธีเหล่านี้ช่วยให้สบายขึ้น แต่ไม่ได้แก้ต้นเหตุ ส่วนคำถามว่าควรใช้น้ำอุ่นแปรงฟันไหม มีบทความถาม-ตอบแยกไว้

ถ้าเสียวค้างนานหลังดื่มน้ำเย็นไปแล้ว เจ็บตอนกัด เสียวรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ หรือดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น Cleveland Clinic เตือนว่าความเจ็บที่รุนแรงหรือไม่หายไปอาจเป็นสัญญาณของปัญหาที่ร้ายแรงกว่า ควรนัดทันตแพทย์ ซึ่งมีวิธีดูแลในคลินิก เช่น ทาฟลูออไรด์วานิช หรือเคลือบปิดผิวฟัน