เพราะการนอนกัดฟันเกิดตอนหลับ เจ้าตัวจึงแทบไม่รู้ตัว เบาะแสส่วนใหญ่มาจากสามทาง คือคนที่นอนด้วยได้ยินเสียงบดฟัน อาการที่รู้สึกได้ตอนตื่นนอน และร่องรอยที่เกิดกับฟันเอง NHS ระบุอาการไว้ เช่น ปวดกราม ปวดศีรษะ ปวดหู นอนหลับไม่ต่อเนื่อง และฟันสึกหรือแตก ข้อที่ควรรู้คือไม่มีอาการไหนอาการเดียวที่ยืนยันได้ เพราะปวดกรามหรือเสียวฟันเกิดได้จากหลายสาเหตุ ยิ่งพบหลายสัญญาณพร้อมกัน ยิ่งควรให้ทันตแพทย์ประเมิน
อาการตอนตื่นนอนแบบไหนที่บอกว่าอาจนอนกัดฟัน?
ลองสังเกตตัวเองช่วงหลังตื่นนอนสักหนึ่งถึงสองสัปดาห์ อาการที่ NHS ระบุว่าเกี่ยวกับการกัดฟัน ได้แก่ ปวดหรือเมื่อยกราม ปวดศีรษะ ปวดหู และรู้สึกว่านอนหลับไม่สนิท ถ้าตื่นมาแล้วปวดหรือเมื่อยกราม หรือปวดศีรษะบ่อย ๆ โดยไม่มีสาเหตุอื่นชัดเจน ก็ถือเป็นเบาะแสที่ควรจดไว้
อีกแหล่งข้อมูลที่ช่วยได้มากคือคนที่นอนห้องเดียวกัน NHS แนะนำว่าถ้าคู่ของเราบอกว่าได้ยินเสียงบดฟันตอนหลับ ควรไปพบทันตแพทย์ ถ้านอนคนเดียว บางคนใช้แอปบันทึกเสียงตอนกลางคืนเพื่อฟังย้อนหลัง วิธีนี้ช่วยให้มีข้อมูลไปเล่าให้ทันตแพทย์ฟัง แต่ไม่ใช่การวินิจฉัย เพราะบางคนกัดฟันแน่นเงียบ ๆ โดยไม่มีเสียงเลย
ร่องรอยบนฟันแบบไหนที่อาจมาจากการกัดฟัน?
คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่าการนอนกัดฟันและการกัดของแข็ง เช่น น้ำแข็งหรือฝาขวด เป็นพฤติกรรมที่ทำให้ฟันสึก ลองส่องกระจกดูว่าฟันดูสึก แบนลง หรือบิ่นผิดปกติหรือไม่ แต่การสึกมักค่อย ๆ เกิดขึ้น เราเองจึงอาจไม่ทันสังเกต และฟันสึกก็มีได้จากหลายสาเหตุ
NHS ระบุว่าการกัดฟันอาจทำให้ฟันแตก วัสดุอุดฟันหลุด และฟันเสียว ส่วน Cleveland Clinic ระบุว่าการกัดฟันเป็นหนึ่งในสาเหตุของอาการเสียวฟัน ถ้าเพิ่งเริ่มเสียวเวลาดื่มน้ำเย็นหรือมีวัสดุอุดหลุดโดยไม่ได้กัดอะไรแข็ง ๆ ควรนึกถึงการกัดฟันไว้เป็นหนึ่งในความเป็นไปได้ด้วย
นอกจากตอนหลับ NHS ระบุว่าการกัดฟันและเกร็งกรามเกิดได้ตอนตื่นด้วย ระหว่างวันลองหยุดเช็กตัวเองเป็นระยะ โดยเฉพาะตอนจดจ่อกับงานหรือขับรถในรถติด ว่าฟันบนกับฟันล่างกำลังกดกันแน่นอยู่หรือไม่ ถ้าพบบ่อย ควรเล่าให้ทันตแพทย์ฟังด้วยตอนไปตรวจ
สงสัยว่านอนกัดฟัน ควรทำอะไรต่อ?
NHS แนะนำให้ไปพบทันตแพทย์เมื่อกัดฟันแล้วมีฟันเสียหายหรือเสียวฟัน เมื่อมีอาการปวดกราม ปวดใบหน้า หรือปวดหู หรือเมื่อคู่ของเราได้ยินเสียงบดฟัน ก่อนไปนัด ให้จดสิ่งที่สังเกตไว้ เช่น ตื่นมาปวดตรงไหน บ่อยแค่ไหน ช่วงนั้นเครียดหรือเปลี่ยนยาอะไรหรือเปล่า ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ทันตแพทย์ประเมินได้ง่ายขึ้น
ทันตแพทย์จะดูลักษณะการสึกของฟันร่วมกับอาการ แล้วแนะนำว่าต้องดูแลอย่างไร ซึ่ง NHS ระบุว่าบางรายไม่จำเป็นต้องรักษาเลย ส่วนบางรายอาจได้รับเฝือกสบฟันที่สั่งทำเฉพาะสำหรับใส่ตอนกลางคืน ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้รอผลการตรวจก่อนซื้ออุปกรณ์ใด ๆ มาใส่เอง
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ไม่มีใครได้ยินเสียงบดฟัน แต่ตื่นมาปวดกรามทุกเช้า เป็นนอนกัดฟันไหม?
อาจเป็นได้ เพราะการกัดฟันบางแบบเป็นการเกร็งกรามแน่นโดยไม่มีเสียง แต่ปวดกรามตอนเช้ามีได้จากหลายสาเหตุ จึงสรุปเองไม่ได้ NHS แนะนำให้พบทันตแพทย์เมื่อมีอาการปวดกราม ปวดใบหน้า หรือปวดหูร่วมกับการกัดฟัน ควรจดอาการไว้แล้วไปให้ตรวจ
ฟันหน้าสั้นลงหรือแบนลง เกิดจากนอนกัดฟันเสมอไหม?
ไม่เสมอไป ทันตะจุฬาฯ แบ่งฟันสึกเป็นหลายแบบ ทั้งจากการบดเคี้ยว การแปรงแรง และกรดจากอาหารหรือกรดไหลย้อน ลักษณะการสึกแต่ละแบบต่างกัน ทันตแพทย์จะดูรูปแบบรอยสึกร่วมกับพฤติกรรมของเราเพื่อบอกว่าสาเหตุหลักมาจากอะไร
ลูกนอนกัดฟันเสียงดัง ต้องกังวลไหม?
NHS ระบุว่าถ้าผู้ปกครองกังวลเรื่องลูกกัดฟัน ควรพาไปพบทันตแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อลูกบ่นปวดกราม ปวดศีรษะตอนเช้า หรือฟันดูสึกผิดปกติ ทันตแพทย์จะตรวจและให้คำแนะนำตามวัย ก่อนให้ลูกใช้อุปกรณ์ครอบฟันใด ๆ ควรให้ทันตแพทย์เป็นผู้แนะนำ
