ไม่ได้ ถ้าหมายถึงเนื้อเคลือบฟันที่สึกหายไปแล้ว Cleveland Clinic ระบุชัดว่าเมื่อเคลือบฟันหายไปแล้วจะไม่งอกกลับมา แต่มีอีกกรณีหนึ่งที่มักทำให้สับสน คือผิวเคลือบฟันที่เพิ่งเสียแร่ธาตุไปบางส่วนจากกรด ซึ่งยังรับแร่ธาตุกลับคืนได้ ฟลูออไรด์ช่วยในกระบวนการนี้ ทำให้ผิวฟันชั้นนอกแข็งแรงขึ้น จึงสรุปได้ว่าเราเติมแร่ธาตุให้ผิวที่ยังอยู่ได้ แต่สร้างเนื้อเคลือบฟันส่วนที่หายไปขึ้นใหม่ไม่ได้ เป้าหมายจึงเป็นการชะลอไม่ให้สึกเพิ่ม
ทำไมเคลือบฟันจึงไม่งอกกลับเหมือนกระดูกหรือผิวหนัง?
Cleveland Clinic อธิบายว่าเคลือบฟันเป็นเปลือกแข็งชั้นนอกสุดของฟัน แต่เมื่อถูกกรด คราบจุลินทรีย์ หรือการสึกหรอกัดกร่อนไปแล้ว ร่างกายไม่สร้างทดแทนให้ ส่วนที่สึกหายไปแล้วจึงถือเป็นการสูญเสียถาวร
สิ่งที่ทำได้คือการคืนแร่ธาตุให้ผิวเคลือบฟันที่ยังอยู่ Cleveland Clinic ระบุว่าฟลูออไรด์ช่วยคืนแร่ธาตุและเสริมความแข็งแรงให้ผิวฟันชั้นนอก และทันตแพทย์อาจใช้ฟลูออไรด์ช่วยกระตุ้นการซ่อมแซมเคลือบฟันที่เสียหายเพียงเล็กน้อย นี่คือเหตุผลที่ฟันผุระยะจุดขาวยังหยุดได้ ซึ่งมีอธิบายแยกไว้ในหัวข้อฟันผุหายเองได้ไหม แต่กระบวนการนี้ไม่ได้ทำให้ผิวฟันที่บางลงกลับมาหนาเท่าเดิม
ถ้าเคลือบฟันสึกไปแล้ว ทันตแพทย์ช่วยอะไรได้บ้าง?
แม้เคลือบฟันจะไม่งอกกลับ แต่ทันตแพทย์มีวิธีปกป้องหรือปิดผิวฟันส่วนที่เสียหาย ADA ระบุว่าเมื่อเคลือบฟันสึกจนเนื้อฟันชั้นในเปิดและเกิดอาการเสียว การดูแลในคลินิกมีตั้งแต่การทาฟลูออไรด์เจล ไปจนถึงการบอนดิ้ง และ Cleveland Clinic ระบุว่าทันตแพทย์อาจครอบฟันเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่ม ส่วนกรณีที่สึกมากหรือมีสาเหตุเฉพาะ ทันตแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาทางเลือกที่เหมาะหลังตรวจ
สิ่งที่ควรเข้าใจคือ วัสดุที่ทันตแพทย์ใช้เป็นการทดแทนหรือปิดทับ ไม่ใช่การทำให้เคลือบฟันธรรมชาติงอกกลับ และถ้าต้นเหตุของการสึกยังอยู่ ฟันซี่อื่นหรือผิวรอบ ๆ ก็ยังสึกต่อได้ การหาสาเหตุให้เจอจึงสำคัญพอ ๆ กับการซ่อมส่วนที่เสียหาย
จะชะลอไม่ให้เคลือบฟันสึกเพิ่มได้อย่างไร?
คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ระบุว่าฟันสึกป้องกันหรือชะลอได้ด้วยการปรับพฤติกรรม เช่น แปรงฟันเบา ๆ ด้วยแปรงขนอ่อน ไม่แปรงทันทีหลังดื่มของเปรี้ยว ลดการจิบเครื่องดื่มเปรี้ยวทั้งวัน บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหลังดื่มของที่มีกรด และไม่ใช้ฟันกัดของแข็ง จุฬาฯ ยังระบุว่าความถี่ของการสัมผัสกรดมีผลมากกว่าปริมาณ ถ้านอนกัดฟัน อาจต้องใส่เฝือกสบฟัน และถ้ามีกรดไหลย้อนหรืออาเจียนบ่อยควรพบแพทย์เพื่อรักษาสาเหตุ
Cleveland Clinic แนะนำเพิ่มเติมให้แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์และตรวจฟันสม่ำเสมอ ทีมเนื้อหา THAYA สรุปว่าเมื่อเคลือบฟันเป็นของที่มีจำกัด การดูแลประจำวันคือการถนอมส่วนที่เหลือไว้ให้นานที่สุด เรื่องน้ำอัดลมกับฟันกร่อน และการแปรงฟันแรง มีหัวข้อแยกให้อ่านต่อ
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ยาสีฟันที่โฆษณาว่าซ่อมเคลือบฟัน สร้างเคลือบฟันใหม่ได้จริงไหม?
ตามข้อมูลของ Cleveland Clinic เคลือบฟันที่หายไปแล้วไม่งอกกลับ สิ่งที่ยาสีฟันฟลูออไรด์ทำได้คือช่วยคืนแร่ธาตุให้ผิวเคลือบฟันที่ยังอยู่และเสริมความแข็งแรงผิวชั้นนอก จึงควรอ่านคำโฆษณาอย่างเข้าใจ และถ้าฟันสึกจนเสียวหรือเห็นรอยเว้า ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ
รู้ได้อย่างไรว่าเคลือบฟันเริ่มสึก?
สัญญาณที่พบบ่อยคือเสียวฟันเวลาเจอของเย็น ร้อน หรือเปรี้ยว เพราะ ADA ระบุว่าเคลือบฟันที่สึกทำให้เนื้อฟันชั้นในเปิดและไวต่อสิ่งกระตุ้น บางคนอาจเห็นรอยเว้าบริเวณคอฟันหรือขอบฟันบิ่นง่าย แต่รอยสึกระยะแรกอาจสังเกตเองได้ยาก ควรให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุ
เด็กที่ฟันสึกจะมีเคลือบฟันใหม่เมื่อฟันแท้ขึ้นไหม?
ฟันแท้ที่ขึ้นมาใหม่เป็นฟันอีกชุดหนึ่ง จึงมีเคลือบฟันของตัวเอง แต่เมื่อฟันแท้ขึ้นแล้ว เคลือบฟันของฟันชุดนี้ก็ไม่งอกกลับเมื่อสึกเช่นเดียวกับผู้ใหญ่ ควรเริ่มนิสัยที่ดีตั้งแต่เด็ก เช่น ลดการจิบเครื่องดื่มเปรี้ยวทั้งวัน และแปรงฟันด้วยแรงเบา
