ไม่ต้องบ้วนน้ำเปล่าตาม โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์อธิบายว่าการบ้วนน้ำตามหลังใช้น้ำยาบ้วนปากจะชะล้างสารออกฤทธิ์ออกไป ทำให้น้ำยาทำงานได้ไม่เต็มที่ ให้บ้วนน้ำยาทิ้งแล้วปล่อยไว้อย่างนั้น และงดกินหรือดื่มประมาณ 30 นาที รสชาติที่ค้างในปากช่วงแรกเป็นเรื่องปกติ ข้อยกเว้นคือถ้าฉลากของผลิตภัณฑ์หรือทันตแพทย์บอกวิธีอื่นไว้ ให้ทำตามนั้น
ทำไมไม่ควรบ้วนน้ำเปล่าตามหลังใช้น้ำยาบ้วนปาก?
หลังบ้วนน้ำยาทิ้ง จะยังมีน้ำยาส่วนหนึ่งเคลือบอยู่บนผิวฟัน เหงือก และลิ้น ส่วนนี้คือส่วนที่ยังทำงานต่อหลังจากกลั้วเสร็จ ถ้ารีบบ้วนน้ำเปล่าตาม น้ำจะพาสารออกฤทธิ์ที่เหลืออยู่ออกไปด้วย โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์จึงแนะนำไม่ให้บ้วนน้ำตาม หลักคิดนี้คล้ายกับที่ไม่แนะนำให้ล้างปากด้วยน้ำมากหลังแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
หลายคนบ้วนน้ำตามเพราะเคยชิน หรือเพราะไม่ชอบรสที่ค้างในปาก ลองเปลี่ยนนิสัยทีละน้อย เช่น บ้วนน้ำยาทิ้งให้หมดหลายครั้งแทนการบ้วนน้ำ แล้วปล่อยให้รสค่อย ๆ จางไปเอง ลองทำต่อเนื่องสักระยะ จนไม่รู้สึกว่าต้องล้างปากอีกรอบ ส่วนระยะเวลากลั้วที่เหมาะสมก่อนบ้วนทิ้ง มีอธิบายไว้ในหน้าเรื่องกลั้วน้ำยาบ้วนปากกี่วินาที
หลังใช้น้ำยาบ้วนปาก ควรรอนานแค่ไหนจึงกินหรือดื่มได้?
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์แนะนำให้งดกินและดื่มประมาณ 30 นาทีหลังใช้น้ำยาบ้วนปาก สำหรับน้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์ NHS และแนวทางการใช้ฟลูออไรด์ของทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยให้ตัวเลขเดียวกันคือ 30 นาที เหตุผลเดียวกับการไม่บ้วนน้ำตาม คือให้สารที่เหลืออยู่ได้สัมผัสฟันต่อโดยไม่ถูกอาหารหรือเครื่องดื่มชะออกไป
ในทางปฏิบัติ วิธีที่ง่ายที่สุดคือเลือกช่วงเวลาใช้น้ำยาที่ไม่ต้องกินอะไรต่อทันที เช่น หลังมื้อกลางวันเสร็จแล้วและไม่ได้ตั้งใจจะกินของว่างหรือจิบกาแฟต่อ ทันตแพทยสมาคมฯ ยังแนะนำให้ใช้น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์คนละช่วงเวลากับการแปรงฟัน ส่วนรายละเอียดว่าทำไมไม่ควรใช้ทันทีหลังแปรงฟัน มีคำตอบแยกไว้ในอีกหน้า
มีกรณีไหนที่บ้วนน้ำตามได้?
กรณีแรกคือเมื่อฉลากของผลิตภัณฑ์ระบุไว้ หรือทันตแพทย์สั่งวิธีใช้เฉพาะ ซึ่งต้องยึดตามนั้นก่อนคำแนะนำทั่วไป กรณีที่สองคือเผลอกลืนน้ำยาหรือรู้สึกแสบจนทนไม่ไหว การบ้วนน้ำเปล่าเพื่อให้สบายขึ้นทำได้ แล้วค่อยปรึกษาทันตแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องสูตรที่เหมาะกว่า ถ้าแสบหรือระคายเคืองต่อเนื่อง ควรหยุดใช้และไปพบทันตแพทย์
ถ้าใช้น้ำยาบ้วนปาก THAYA Herbal Mix Berry ให้ตรวจสอบวิธีใช้บนฉลากว่าระบุเรื่องการบ้วนน้ำตามไว้อย่างไร และอย่าลืมว่าน้ำยาบ้วนปากใช้แทนการแปรงฟันหรือการทำความสะอาดซอกฟันไม่ได้ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ก็ระบุว่าน้ำยาบ้วนปากเป็นเพียงตัวเสริมจากการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธี
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ดื่มน้ำเปล่าหลังใช้น้ำยาบ้วนปากได้ไหม?
ควรรอก่อน คำแนะนำให้งดกินและดื่มประมาณ 30 นาทีหลังใช้น้ำยาบ้วนปากนั้นรวมถึงน้ำเปล่าด้วย เพราะการดื่มน้ำก็ชะน้ำยาที่เหลือในปากออกไปเหมือนการบ้วนน้ำ ถ้าคอแห้งหรือกระหายน้ำบ่อย อาจเลือกใช้น้ำยาบ้วนปากในช่วงที่ดื่มน้ำเพียงพอแล้ว
รสน้ำยาค้างในปากจนไม่สบาย ควรทำอย่างไร?
ลองบ้วนน้ำยาทิ้งให้หมดหลายครั้งแทนการบ้วนน้ำเปล่า รสจะค่อย ๆ จางเอง ถ้ายังไม่ชินจริง ๆ อาจเปลี่ยนเป็นสูตรที่รสอ่อนกว่า แต่ถ้ารู้สึกแสบ ชา หรือรับรสเปลี่ยนไปนานผิดปกติ ควรหยุดใช้และปรึกษาทันตแพทย์ เพราะอาจไม่เหมาะกับสูตรนั้น
เผลอบ้วนน้ำตามไปแล้ว ต้องใช้น้ำยาซ้ำไหม?
ไม่จำเป็น การบ้วนน้ำตามเพียงทำให้น้ำยาที่เหลือในปากถูกชะออกไปในครั้งนั้น และไม่ควรใช้ซ้ำเกินจำนวนครั้งที่ฉลากกำหนด ครั้งต่อไปค่อยปรับนิสัยใหม่ คือบ้วนน้ำยาทิ้ง ไม่บ้วนน้ำตาม และงดกินดื่มราว 30 นาที
