คำแนะนำทั่วไปจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์คืออมกลั้วน้ำยาบ้วนปากนานประมาณ 1 ถึง 2 นาที การกลั้วเพียงไม่กี่วินาทีแล้วบ้วนทิ้งอาจทำให้น้ำยาไหลผ่านฟันและเหงือกได้ไม่ทั่ว อย่างไรก็ตาม น้ำยาแต่ละชนิดมีส่วนประกอบต่างกัน ระยะเวลาที่ถูกต้องสำหรับขวดที่คุณใช้จึงต้องดูจากฉลาก หรือตามที่ทันตแพทย์สั่ง
ทำไมไม่ควรกลั้วแค่ไม่กี่วินาที?
น้ำยาบ้วนปากต้องใช้เวลาไหลผ่านผิวฟันทุกด้าน ซอกฟัน และแนวเหงือก ถ้ากลั้วเร็ว ๆ แล้วบ้วนทิ้ง น้ำยาอาจไปไม่ถึงทุกจุด โดยเฉพาะซอกฟันด้านในที่ต้องใช้ลิ้นและแก้มช่วยดัน โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์แนะนำให้อมกลั้วไว้ราว 1 ถึง 2 นาที การกลั้วตามเวลานี้ทำให้มีเวลาพอจะดันน้ำยาให้ผ่านทั่วทั้งปาก
หลายคนรู้สึกว่า 1 นาทีนานมาก โดยเฉพาะน้ำยาที่รสจัด ให้เริ่มจากเวลาที่ทำได้แล้วค่อยเพิ่มจนถึงตามฉลาก ถ้ากลั้วแล้วแสบมากจนทนไม่ไหว ไม่ควรฝืน เรื่องอาการแสบปากมีคำอธิบายแยกไว้ในอีกหน้า และทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้ฟังความรู้สึกของตัวเอง ไม่จำเป็นต้องอดทนกับความแสบ
กลั้วอย่างไรให้น้ำยาทั่วปากในเวลาที่กำหนด?
เทน้ำยาตามปริมาณบนฉลาก อมไว้แล้วใช้แก้มและลิ้นดันน้ำยาให้ผ่านซอกฟันไปมาทั้งด้านซ้าย ด้านขวา บนและล่าง โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์แนะนำเพิ่มให้เงยหน้าขึ้นเล็กน้อยระหว่างกลั้ว เพื่อให้น้ำยาไปถึงบริเวณลำคอด้วย แต่ระวังอย่ากลืนลงไป ไม่จำเป็นต้องกลั้วแรงจนเมื่อยแก้ม ขอให้น้ำยาไหลผ่านทั่วถึงอย่างสม่ำเสมอก็พอ เมื่อครบเวลาให้บ้วนทิ้ง
วิธีจับเวลาที่ง่ายคือเปิดนาฬิกาจับเวลาในโทรศัพท์ หรือนับช้า ๆ ในใจ แบ่งเป็นช่วง เช่น ด้านขวา ด้านซ้าย และด้านหน้า ช่วงละเท่า ๆ กัน จะช่วยให้ไม่เผลอบ้วนก่อนเวลา ส่วนหลังบ้วนแล้วต้องบ้วนน้ำเปล่าตามหรือไม่ มีคำตอบแยกไว้ในหน้าที่เกี่ยวข้อง
น้ำยาบ้วนปากทุกชนิดใช้เวลากลั้วเท่ากันไหม?
ไม่เสมอไป ตัวเลข 1 ถึง 2 นาทีเป็นคำแนะนำทั่วไป แต่ผู้ผลิตแต่ละรายกำหนดปริมาณและเวลาไว้บนฉลากตามสูตรของตัวเอง ส่วนน้ำยาที่ทันตแพทย์สั่ง เช่น คลอเฮกซิดีน ทันตะ จุฬาฯ ระบุว่ามักใช้ในระยะสั้นภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์ วิธีใช้และระยะเวลาจึงควรเป็นไปตามที่ทันตแพทย์บอก ไม่ใช่ตามคำแนะนำทั่วไป ถ้าในบ้านมีน้ำยาบ้วนปากหลายขวด ก็ควรดูฉลากของแต่ละขวด ไม่เอาเวลาของขวดหนึ่งไปใช้กับอีกขวด เพราะสูตรต่างกัน
ถ้าใช้น้ำยาบ้วนปาก THAYA Herbal Mix Berry ให้ตรวจสอบปริมาณและเวลากลั้วบนฉลากทุกครั้ง ไม่ว่าจะกลั้วนานเท่าไหร่ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระบุว่าน้ำยาบ้วนปากเป็นเพียงตัวเสริมจากการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธี และไม่ใช้แทนการแปรงฟันหรือการทำความสะอาดซอกฟัน การกลั้วนานขึ้นจึงชดเชยการแปรงฟันที่ไม่ทั่วไม่ได้
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
กลั้วนานกว่าที่ฉลากบอก จะได้ผลดีขึ้นไหม?
แหล่งอ้างอิงไม่ได้ระบุว่าการกลั้วนานเกินฉลากจะได้ผลดีขึ้น เวลาบนฉลากเป็นวิธีใช้ที่ผู้ผลิตกำหนดไว้สำหรับสูตรนั้น ทางที่ดีคือกลั้วให้ครบตามเวลาที่ระบุ กลั้วให้ทั่วทุกซอกฟัน และถ้ารู้สึกแสบหรือระคายเคืองมากให้หยุดใช้
ถ้ากลั้วได้แค่ 20 ถึง 30 วินาทีเพราะแสบ ควรทำอย่างไร?
ลองเพิ่มเวลาทีละน้อย หรือปรึกษาเภสัชกรหรือทันตแพทย์เรื่องการเปลี่ยนสูตร ถ้าปากแห้งอยู่แล้ว ADA แนะนำว่าน้ำยาสูตรไม่มีแอลกอฮอล์เหมาะกว่า แต่ถ้าแสบมาก มีแผล หรือระคายเคืองต่อเนื่อง ควรหยุดใช้และไปพบทันตแพทย์
เด็กควรกลั้วน้ำยาบ้วนปากนานเท่าไหร่?
ADA ระบุว่าเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปีไม่ควรใช้น้ำยาบ้วนปาก เว้นแต่ทันตแพทย์แนะนำ สำหรับเด็กที่โตกว่านั้น ให้ยึดปริมาณและเวลาตามฉลากของผลิตภัณฑ์สำหรับเด็ก โดยมีผู้ใหญ่ดูแลให้กลั้วแล้วบ้วนทิ้งทุกครั้งโดยไม่กลืน
