ถ้าเพิ่งหายจากไข้หวัดใหญ่หรือคออักเสบจากเชื้อสเตรป การเปลี่ยนแปรงใหม่เป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผล Cleveland Clinic แนะนำให้เปลี่ยนแปรงหลังป่วยด้วยโรคลักษณะนี้ เพราะเชื้อที่ติดอยู่บนแปรงอาจอยู่ต่อได้แม้เราหายแล้ว อีกด้านหนึ่ง สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) ระบุว่ายังไม่มีหลักฐานว่าแบคทีเรียบนแปรงทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพ จึงมองได้ว่าเป็นการป้องกันไว้ก่อนเพื่อความสบายใจ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวล
ป่วยแบบไหนบ้างที่ควรเปลี่ยนแปรงสีฟันหลังหาย?
ตัวอย่างที่ Cleveland Clinic ยกมาคือไข้หวัดใหญ่และคออักเสบจากเชื้อสเตรป ซึ่งเป็นอาการที่เชื้ออยู่บริเวณคอและช่องปาก แปรงที่เราใช้ทุกวันระหว่างป่วยจึงสัมผัสกับเชื้อโดยตรง การเปลี่ยนแปรงหลังหายจึงเป็นวิธีที่ง่ายและไม่สิ้นเปลืองมาก
ส่วนอาการป่วยเล็กน้อยอื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวกับช่องปาก ยังไม่มีข้อแนะนำที่ชัดเจนว่าต้องเปลี่ยนทุกครั้ง ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้ดูจากสภาพแปรงร่วมด้วย ถ้าแปรงใช้มานานแล้ว ขนแปรงเริ่มบาน หรือรู้สึกไม่สบายใจ การเปลี่ยนใหม่ก็ไม่มีข้อเสีย ที่สำคัญคือถ้ามีอาการในช่องปากที่ไม่หายไปแม้หายป่วยแล้ว เช่น แผลในปาก เหงือกบวม หรือเจ็บคอนาน ควรไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์
ระหว่างป่วยควรดูแลแปรงสีฟันอย่างไร?
ช่วงที่ป่วยยังควรแปรงฟันตามปกติวันละ 2 ครั้ง แม้จะเหนื่อยหรือเจ็บคอ หลังแปรงทุกครั้งให้ล้างแปรงด้วยน้ำสะอาดให้ไม่มียาสีฟันและเศษอาหารค้าง แล้วตั้งแปรงในแนวตั้งให้แห้งในอากาศ ADA แนะนำว่าไม่ควรเก็บแปรงที่ยังเปียกไว้ในกล่องหรือฝาครอบที่ปิดสนิท เพราะความชื้นทำให้จุลินทรีย์เติบโตได้มากขึ้น
ถ้าบ้านใช้แก้วใส่แปรงร่วมกัน ช่วงนี้ควรแยกแปรงของคนป่วยออกมาไว้อีกที่หนึ่ง ไม่ให้หัวแปรงสัมผัสกับแปรงของคนอื่น และไม่ใช้แปรงร่วมกันเด็ดขาด ซึ่งเป็นหลักที่ใช้ได้ตลอด ไม่เฉพาะตอนป่วย อ่านเหตุผลเพิ่มเติมได้ในหัวข้อใช้แปรงสีฟันร่วมกัน
ถ้าไม่อยากทิ้งแปรง ฆ่าเชื้อแทนได้ไหม?
ข้อมูลเรื่องการฆ่าเชื้อแปรงที่บ้านยังมีไม่มาก ADA ระบุว่าการนำแปรงเข้าไมโครเวฟหรือเครื่องล้างจานไม่ใช่วิธีที่แนะนำ เพราะความร้อนสูงอาจทำให้แปรงเสียหาย และถ้าจะใช้อุปกรณ์ฆ่าเชื้อแปรง ควรเลือกที่ผ่านการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สำหรับคนทั่วไป การล้างแปรงให้สะอาดและปล่อยให้แห้งจึงเป็นพื้นฐานที่ทำได้ทุกวัน
ในทางปฏิบัติ แปรงสีฟันเป็นของที่ต้องเปลี่ยนเป็นรอบอยู่แล้ว ADA แนะนำให้เปลี่ยนทุก 3-4 เดือน หรือเร็วกว่านั้นถ้าขนแปรงเสียรูป ถ้าแปรงที่ใช้ตอนป่วยใกล้ครบรอบ การเปลี่ยนใหม่เลยจึงคุ้มกว่าการพยายามฆ่าเชื้อ ถ้าใช้แปรงสีฟัน THAYA Extra Soft ซึ่งมาเป็นแพ็ก 6 ชิ้น ก็เก็บไว้เป็นแปรงสำรองสำหรับช่วงหลังป่วยได้ โดยตรวจสอบรายละเอียดบนฉลาก
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ใช้แปรงสีฟันไฟฟ้า ต้องเปลี่ยนหัวแปรงหลังป่วยด้วยไหม?
หลักการเดียวกันใช้กับหัวแปรงไฟฟ้า ถ้าเพิ่งหายจากอาการอย่างไข้หวัดใหญ่หรือคออักเสบจากเชื้อสเตรป การเปลี่ยนหัวแปรงใหม่เป็นการป้องกันไว้ก่อนที่ทำได้ง่าย ส่วนตัวด้ามจับให้เช็ดทำความสะอาดตามคู่มือของผู้ผลิต และเปลี่ยนหัวแปรงตามรอบปกติทุก 3-4 เดือน
ลูกป่วย ต้องเปลี่ยนแปรงของคนทั้งบ้านไหม?
โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปรงของทุกคน ถ้าแปรงแต่ละอันเก็บแยกกันและหัวแปรงไม่ได้สัมผัสกัน แต่ถ้าแปรงของทุกคนอยู่ในแก้วใบเดียวกันและเบียดชิดกัน การเปลี่ยนแปรงของคนป่วยและล้างแก้วใส่แปรงให้สะอาดเป็นทางเลือกที่สบายใจกว่า
ควรเปลี่ยนแปรงตอนเริ่มป่วยหรือหลังหายแล้ว?
Cleveland Clinic แนะนำให้เปลี่ยนหลังหายป่วย เพราะถ้าเปลี่ยนระหว่างที่ยังป่วย แปรงใหม่ก็จะสัมผัสเชื้อเหมือนเดิม ระหว่างป่วยให้แปรงฟันตามปกติ ล้างแปรงให้สะอาด และตั้งให้แห้ง เมื่ออาการดีขึ้นแล้วจึงเปลี่ยนเป็นแปรงใหม่
