พบได้บ่อย แต่ไม่ควรมองว่าเป็นเรื่องปกติที่ปล่อยไว้ได้ ADA ระบุว่าเหงือกอักเสบพบได้บ่อยขึ้นในช่วงตั้งครรภ์จากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ทำให้เหงือกตอบสนองต่อคราบจุลินทรีย์ไวกว่าเดิม แม้มีคราบเพียงเล็กน้อยก็บวมแดงและเลือดออกเวลาแปรงได้ ส่วน NHS อธิบายว่าเลือดออกตอนแปรงฟันเป็นอาการหนึ่งของโรคเหงือก ซึ่งมีต้นเหตุจากคราบจุลินทรีย์สะสม การดูแลที่ถูกต้องและการพบทันตแพทย์จึงสำคัญทั้งต่อแม่และลูก
ทำไมตั้งครรภ์แล้วเหงือกบวมและเลือดออกง่ายขึ้น?
ต้นเหตุหลักของเหงือกอักเสบยังคงเป็นคราบจุลินทรีย์ที่สะสมตามขอบเหงือกเหมือนคนทั่วไป ตามที่ NHS อธิบาย แต่ช่วงตั้งครรภ์ ฮอร์โมนที่เปลี่ยนไปทำให้เหงือกไวต่อคราบเหล่านี้มากขึ้น ADA จึงระบุว่าเหงือกอักเสบพบได้บ่อยกว่าในคนท้อง หลายคนจึงรู้สึกว่าแปรงฟันเหมือนเดิมทุกอย่าง แต่เลือดออกง่ายกว่าก่อนท้อง
ปัจจัยในชีวิตประจำวันก็มีส่วน เช่น อาการแพ้ท้องที่ทำให้แปรงฟันได้ไม่นาน หรือกินจุบจิบบ่อยขึ้น ซึ่งทำให้คราบสะสมเร็ว นอกจากนี้ ADA ยังระบุว่าบางคนอาจมีก้อนเนื้อกลม ๆ ที่เหงือก เรียกว่า pyogenic granuloma หรือ pregnancy tumour เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนระหว่างตั้งครรภ์ ถ้าเห็นก้อนนูนบนเหงือกจึงควรให้ทันตแพทย์ตรวจ
อาการแบบไหนที่คนท้องควรไปหาหมอฟันเร็วขึ้น?
ควรนัดพบทันตแพทย์เมื่อเลือดออกทุกครั้งที่แปรงและไม่ดีขึ้นแม้ดูแลถูกวิธีมาสักระยะ เหงือกบวมแดงมาก เจ็บ มีกลิ่นปากต่อเนื่อง มีก้อนนูนที่เหงือก หรือรู้สึกว่าฟันโยก อาการเหล่านี้บอกว่าการอักเสบอาจมากเกินกว่าที่จะดูแลเองที่บ้าน
หลายคนลังเลเพราะกลัวว่าทำฟันตอนท้องไม่ปลอดภัย ADA ระบุว่าการดูแลสุขภาพช่องปากทำได้อย่างปลอดภัยในทุกช่วงของการตั้งครรภ์ ส่วนกรมอนามัยแนะนำว่าช่วงที่เหมาะกับการทำฟันคือเดือนที่ 4 ถึง 6 ของการตั้งครรภ์ และกรณีฉุกเฉินทำได้ทุกเมื่อ กรมอนามัยยังเตือนว่าโรคปริทันต์อักเสบระหว่างตั้งครรภ์อาจเกี่ยวข้องกับการคลอดก่อนกำหนดและทารกน้ำหนักน้อย จึงไม่ควรรอจนคลอด
ดูแลเหงือกที่บวมและเลือดออกง่ายที่บ้านอย่างไร?
อย่าหยุดแปรงฟันตรงจุดที่เลือดออก เพราะคราบที่ค้างอยู่จะทำให้อักเสบมากขึ้น ให้ใช้แปรงขนนุ่ม วางขนแปรงเอียงเข้าหาขอบเหงือก ขยับสั้น ๆ เบา ๆ ไม่ถูแรง แปรงวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์ และทำความสะอาดซอกฟันด้วยไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันวันละครั้งตามที่ NHS แนะนำ ถ้าดูแลสม่ำเสมอแล้วเลือดยังออกไม่ลดลง ให้ไปพบทันตแพทย์
ถ้าใช้แปรงสีฟัน THAYA Extra Soft ซึ่งเป็นแบบแพ็ก 6 ชิ้น ให้ตรวจสอบฉลากและเปลี่ยนแปรงใหม่เมื่อขนแปรงเริ่มบาน ไม่ว่าจะใช้แปรงแบบไหน สิ่งที่สำคัญต่อเหงือกคือการเอาคราบออกให้ทั่วทุกวัน ถ้าแพ้ท้องจนแปรงลำบาก อ่านต่อได้ที่หัวข้อแพ้ท้องอาเจียนบ่อยควรแปรงฟันทันทีไหม
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
เหงือกบวมตอนท้อง หลังคลอดจะหายเองไหม?
แม้ฮอร์โมนจะมีส่วนทำให้เหงือกไวขึ้น แต่ต้นเหตุยังเป็นคราบจุลินทรีย์ ถ้าปล่อยไว้ NHS ระบุว่าโรคเหงือกอาจลุกลามจนเหงือกร่น ฟันโยก หรือเป็นฝีได้ จึงไม่ควรรอให้หายเอง ให้ดูแลความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ และนัดทันตแพทย์ระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งทำได้อย่างปลอดภัย
คนท้องขูดหินปูนได้ไหม?
ได้ ADA ระบุว่าการรักษาเพื่อป้องกันโรคในช่องปากทำได้อย่างปลอดภัยตลอดการตั้งครรภ์ กรมอนามัยก็แนะนำให้หญิงตั้งครรภ์ขูดหินน้ำลายเพื่อลดเหงือกอักเสบ และช่วงเดือนที่ 4 ถึง 6 เหมาะกับการทำฟัน ควรแจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์กี่เดือนและมียาที่ใช้อยู่หรือไม่ เพื่อให้วางแผนการดูแลได้เหมาะสม
บ้วนน้ำเกลือช่วยให้เหงือกที่บวมตอนท้องหายไหม?
การบ้วนน้ำเกลืออาจช่วยให้ปากรู้สึกสะอาดขึ้น แต่ไม่ได้เอาคราบจุลินทรีย์ที่เกาะตามขอบเหงือกออก ซึ่งเป็นต้นเหตุของการอักเสบ จึงใช้แทนการแปรงฟันและทำความสะอาดซอกฟันไม่ได้ ถ้าเหงือกยังบวมและเลือดออกต่อเนื่องแม้ดูแลดีแล้ว ให้ไปพบทันตแพทย์
