เกี่ยวได้ ADA จัดพันธุกรรมไว้ในกลุ่มสาเหตุของสีฟันจากภายใน ร่วมกับฟลูออโรซิส ยาเตตราไซคลีน อายุ ฟันผุ และโพรงประสาทฟันตาย ฟันของแต่ละคนจึงมีโทนสีต่างกันได้ตั้งแต่แรก ประเด็นสำคัญคือสีจากภายในไม่ใช่คราบสกปรกบนผิวฟัน จึงไม่ได้แปลว่าแปรงฟันไม่สะอาดเสมอไป แต่ก็ไม่ควรสรุปเอาเองว่าเป็นพันธุกรรม เพราะบางสาเหตุในกลุ่มเดียวกันต้องได้รับการตรวจ
ทำไมฟันของบางคนดูเหลืองกว่าคนอื่นตั้งแต่แรก?
ฟันไม่ได้มีสีขาวเหมือนกันทุกคน ADA MouthHealthy อธิบายว่าใต้เคลือบฟันมีเนื้อฟันที่มีสีเหลือง และเมื่อเคลือบฟันบางลงตามอายุ สีเหลืองด้านในจะเห็นชัดขึ้น หมายความว่าสีฟันที่เราเห็นเป็นผลรวมของหลายชั้น ไม่ได้มาจากผิวฟันชั้นเดียว
ADA ระบุพันธุกรรมเป็นหนึ่งในสาเหตุของสีฟันจากภายใน คนที่ฟันเหลืองมาตั้งแต่เด็ก และสีไม่เปลี่ยนแม้ทำความสะอาดฟันดีแล้ว จึงอาจมีสีฟันโดยธรรมชาติที่เข้มกว่าคนอื่นได้ แต่การยืนยันว่าเป็นพันธุกรรมจริงต้องอาศัยการตรวจของทันตแพทย์ ไม่ใช่การเทียบสีฟันกับคนในครอบครัวอย่างเดียว
สีฟันจากภายในต่างจากคราบภายนอกอย่างไร?
ADA แบ่งคราบภายนอกว่ามาจากบุหรี่ เกลือของโลหะ และอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีสี คราบเหล่านี้เกาะบนผิวฟัน ส่วนสีจากภายในอยู่ในโครงสร้างของฟันเอง ได้แก่ พันธุกรรม ฟลูออโรซิส อายุ ยาเตตราไซคลีน ฟันผุ และโพรงประสาทฟันตาย ADA ระบุด้วยว่ายาสีฟันสูตรฟันขาวส่วนใหญ่อาศัยผงขัด และได้ผลน้อยกับสีจากภายใน
ข้อสังเกตเบื้องต้นคือคราบภายนอกมักสัมพันธ์กับพฤติกรรม เช่น ดื่มกาแฟหรือสูบบุหรี่ แต่การแยกให้แน่ชัดว่าสีฟันมาจากภายนอกหรือภายในต้องอาศัยการตรวจของทันตแพทย์ ถ้าสงสัยเรื่องฟลูออโรซิส THAYA แยกอธิบายสาเหตุไว้อีกหน้าหนึ่ง และถ้าสีเปลี่ยนเพียงซี่เดียว ควรรีบให้ทันตแพทย์ตรวจ เพราะฟันผุและโพรงประสาทฟันตายก็อยู่ในกลุ่มนี้
ฟันเหลืองจากภายในทำให้ขาวขึ้นได้ไหม?
ทางเลือกหนึ่งที่ช่วยเปลี่ยนสีฟันธรรมชาติได้คือการฟอกสีฟัน ซึ่ง ADA MouthHealthy ระบุว่าใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์หรือคาร์บาไมด์เปอร์ออกไซด์ NHS แนะนำให้ฟอกสีฟันโดยทันตแพทย์หรือภายใต้การดูแลของทันตแพทย์ ชุดที่ทันตแพทย์ให้ใช้ที่บ้านมักใส่ถาดครอบฟันต่อเนื่องประมาณ 2 ถึง 6 สัปดาห์ และผลไม่ถาวร อาจอยู่ได้ราว 3 ปี NHS ไม่แนะนำการฟอกสีฟันสำหรับคนอายุ 17 ปีหรือน้อยกว่า คนที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
อีกเรื่องที่ควรรู้คือ ADA ระบุว่าการฟอกสีฟันเปลี่ยนสีได้เฉพาะฟันธรรมชาติ ไม่เปลี่ยนสีครอบฟัน วีเนียร์ หรือวัสดุอุดฟัน และผลข้างเคียงที่พบบ่อยคืออาการเสียวฟันซึ่งมักเป็นชั่วคราว ก่อนตัดสินใจจึงควรให้ทันตแพทย์ตรวจว่าสีฟันมาจากสาเหตุใด มีฟันผุที่ต้องรักษาก่อนหรือไม่ และวิธีไหนเหมาะกับฟันของเรา
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ฟันเหลืองจากพันธุกรรมแปลว่าฟันไม่แข็งแรงไหม?
ดูจากสีฟันอย่างเดียวบอกไม่ได้ ADA จัดพันธุกรรมไว้ในกลุ่มสาเหตุของสีจากภายใน ร่วมกับฟันผุและโพรงประสาทฟันตายซึ่งต้องได้รับการรักษา ถ้าฟันมีสีผิดปกติร่วมกับบิ่นหรือสึกง่าย หรือสีเปลี่ยนไปจากเดิม ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ และตรวจฟันตามนัดเป็นประจำ
ยาสีฟันสูตรฟันขาวช่วยฟันเหลืองตั้งแต่เกิดได้ไหม?
ช่วยได้น้อย ADA ระบุว่ายาสีฟันสูตรฟันขาวส่วนใหญ่อาศัยผงขัดและได้ผลน้อยกับสีจากภายใน ADA MouthHealthy ก็ระบุว่าขจัดได้เฉพาะคราบผิวฟัน ยาสีฟันกลุ่มนี้อาจทำให้ฟันดูสะอาดขึ้นถ้ามีคราบกาแฟร่วมด้วย แต่จะไม่เปลี่ยนโทนสีเนื้อฟันเดิม
อายุเท่าไรจึงฟอกสีฟันได้?
NHS ไม่แนะนำการฟอกสีฟันสำหรับคนอายุ 17 ปีหรือน้อยกว่า รวมถึงคนที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และแนะนำให้ทำโดยทันตแพทย์หรือภายใต้การดูแลของทันตแพทย์ ถ้าลูกฟันดูเหลืองตั้งแต่เด็ก ควรพาไปตรวจเพื่อหาสาเหตุก่อน ไม่ควรซื้อผลิตภัณฑ์ฟอกสีฟันมาใช้เอง