การแปรงฟันแบบขยับ-ปัด (Modified Bass) ทำอย่างไร?

ขั้นตอนการแปรงแบบขยับ-ปัดมีอะไรบ้าง?

ขั้นที่หนึ่ง ด้านนอกของฟัน วางแปรงขนานกับแนวฟัน เอียงขนแปรงทำมุม 45 องศากับตัวฟัน ให้ปลายขนแปรงแตะอยู่ที่ขอบเหงือก ตามที่คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และสมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) แนะนำตรงกัน

ขั้นที่สอง ขยับขนแปรงไปมาในแนวหน้าหลังเป็นระยะสั้น ๆ ไม่เกินครึ่งซี่ฟัน โดยให้ปลายขนแปรงยังอยู่ที่เดิม ขั้นที่สาม ปัดขนแปรงออกจากเหงือก ฟันบนปัดลง ฟันล่างปัดขึ้น ทำซ้ำประมาณ 10 ครั้งในแต่ละตำแหน่ง แล้วจึงเลื่อนแปรงไปตำแหน่งถัดไป

ขั้นที่สี่ ด้านในของฟัน วางขนแปรงที่ขอบเหงือกด้านลิ้นหรือด้านเพดาน แล้วขยับ-ปัดแบบเดียวกับด้านนอก ขั้นที่ห้า ด้านในของฟันหน้า ซึ่งแปรงในแนวนอนได้ยาก ให้ตั้งแปรงในแนวตั้ง ใช้ปลายขนแปรงขยับแล้วปัดมาทางปลายฟัน ทั้งฟันหน้าบนและล่าง

ขั้นที่หก ด้านบดเคี้ยว วางหน้าตัดขนแปรงลงบนด้านบดเคี้ยว แล้วถูไปมาในแนวหน้าหลังทั้งฟันบนและฟันล่าง ด้านนี้ไม่ต้องปัด ปิดท้ายด้วยการปัดลิ้นจากโคนลิ้นมาทางปลายลิ้นประมาณ 10 ครั้ง

ทำไมต้องขยับก่อนแล้วค่อยปัด?

จังหวะขยับทำให้ปลายขนแปรงทำงานอยู่ตรงรอยต่อระหว่างขอบเหงือกกับตัวฟัน ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ทั้งคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ ADA ให้วางแปรงตั้งแต่แรก ส่วนจังหวะปัดพาขนแปรงออกจากเหงือกไปทางปลายฟัน สองจังหวะนี้จึงทำคู่กันเสมอ ถ้าขยับอย่างเดียวโดยไม่ปัด หรือปัดอย่างเดียวโดยไม่เริ่มจากขอบเหงือก ก็ไม่ใช่วิธีขยับ-ปัดตามที่แนะนำ

ข้อดีอีกอย่างคือเป็นการเคลื่อนไหวระยะสั้นและควบคุมได้ ต่างจากการถูแปรงไปมาแรง ๆ ในแนวนอนตลอดแถวฟัน ซึ่งเป็นนิสัยที่ควรเลี่ยง

มือใหม่มักพลาดตรงไหน และแก้อย่างไร?

จุดพลาดแรกคือขยับเป็นช่วงยาวเกินไปจนกลายเป็นการถู ให้นึกไว้ว่าระยะขยับไม่เกินครึ่งซี่ฟัน และปลายขนแปรงแทบไม่เคลื่อนจากขอบเหงือก จุดพลาดที่สองคือกดแรง เพราะคิดว่ายิ่งแรงยิ่งสะอาด ลองจับแปรงด้วยปลายนิ้วเหมือนจับปากกาจะช่วยคุมแรงได้ง่ายขึ้น

จุดพลาดที่สามคือลืมด้านในของฟันหน้าล่างและด้านในของฟันกรามซี่สุดท้าย ช่วงแรกอาจแปรงหน้ากระจกเพื่อดูมุมแปรงไปด้วย ส่วนแปรงที่ใช้ ทั้งคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ ADA แนะนำแปรงขนนุ่ม ถ้าใช้ผลิตภัณฑ์ THAYA อย่างแปรงสีฟัน THAYA Extra Soft แพ็ก 6 ชิ้น ให้ตรวจสอบฉลากและเปลี่ยนด้ามเมื่อขนแปรงเริ่มบาน

ช่วงฝึกใหม่ ๆ อาจรู้สึกช้าและเมื่อยมือ เป็นเรื่องปกติ เมื่อทำทุกวันจะค่อย ๆ คล่องขึ้นเอง ถ้าไม่แน่ใจว่าทำถูกหรือไม่ ขอให้ทันตแพทย์หรือทันตาภิบาลช่วยดูตอนไปตรวจฟันได้