ควรเช็ด แม้ลูกจะยังไม่มีฟันสักซี่ AAPD แนะนำให้ผู้ปกครองทำความสะอาดเหงือกของลูกตั้งแต่แรกเกิด โดยใช้แปรงสีฟันขนนุ่มสำหรับทารกหรือผ้าสะอาดชุบน้ำ ช่วงนี้ยังไม่ต้องใช้ยาสีฟัน เพราะแหล่งข้อมูลอย่าง NHS แนะนำให้เริ่มแปรงฟันด้วยยาสีฟันเมื่อฟันน้ำนมซี่แรกขึ้น การเช็ดเหงือกตั้งแต่เล็กยังอาจช่วยให้ลูกคุ้นเคยกับการมีคนทำความสะอาดในปาก ก่อนถึงวันที่ต้องแปรงฟันจริง
เช็ดเหงือกทารกอย่างไรให้ถูกวิธี?
ล้างมือให้สะอาดก่อน แล้วใช้ผ้าก๊อซหรือผ้าสะอาดเนื้อนุ่มพันรอบนิ้วชี้ ชุบน้ำสะอาดพอหมาด ๆ จากนั้นอุ้มลูกให้ศีรษะพิงแขนหรือวางลูกนอนบนตักในท่าที่มองเห็นในปากได้ชัด ค่อย ๆ เช็ดเหงือกด้านบนและด้านล่างเบา ๆ จากด้านหนึ่งไปอีกด้าน ไม่ต้องกดแรง รวมถึงเช็ดกระพุ้งแก้มด้านในและลิ้นเบา ๆ ถ้าลูกยอม
ถ้าใช้แปรงสีฟันสำหรับทารกแทนผ้า ตามที่ AAPD ระบุไว้ ให้เลือกแปรงขนนุ่ม หัวเล็ก ชุบน้ำสะอาด แล้วปัดเหงือกเบา ๆ ล้างแปรงหลังใช้และวางให้แห้ง ส่วนผ้าก๊อซหรือผ้าเช็ดควรใช้ผืนใหม่ทุกครั้ง
เรื่องจังหวะเวลา ทีมเนื้อหา THAYA แนะนำให้ผูกไว้กับกิจวัตรเดิมของลูก เช่น หลังอาบน้ำตอนเย็นหรือก่อนนอน จะทำให้ไม่ลืมและลูกจะรู้ว่านี่เป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมเข้านอน ถ้าวันไหนลูกงอแงมาก จะเช็ดสั้น ๆ หรือเลื่อนไปทำตอนลูกอารมณ์ดีก็ได้ ไม่ต้องฝืน
ต้องใช้ยาสีฟันหรือผลิตภัณฑ์อื่นตอนที่ยังไม่มีฟันไหม?
ไม่ต้อง ช่วงที่ยังไม่มีฟัน น้ำสะอาดกับผ้าหรือแปรงสำหรับทารกก็เพียงพอ AAPD และ NHS ต่างแนะนำให้เริ่มใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์เมื่อฟันซี่แรกขึ้น ไม่ใช่ก่อนหน้านั้น จึงไม่ควรนำยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก หรือผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปากของผู้ใหญ่มาใช้กับเหงือกทารก
ผู้ปกครองบางคนอยากใช้สมุนไพร น้ำผึ้ง หรือของที่บอกต่อกันมาเช็ดเหงือกลูก ทางที่ปลอดภัยกว่าคือใช้แค่น้ำสะอาด ถ้าสงสัยว่าผลิตภัณฑ์ใดเหมาะกับลูกหรือไม่ ควรถามกุมารแพทย์หรือทันตแพทย์ก่อนใช้
เมื่อไหร่ต้องเปลี่ยนจากเช็ดเหงือกมาเป็นแปรงฟัน?
NHS ระบุว่าให้เริ่มแปรงฟันเมื่อฟันน้ำนมซี่แรกโผล่ขึ้นมา ซึ่งมักเป็นช่วงอายุประมาณ 6 เดือน แต่บางคนอาจเร็วหรือช้ากว่านี้ได้ เมื่อเห็นฟันซี่แรกให้เปลี่ยนมาใช้แปรงสีฟันขนนุ่มสำหรับเด็ก พร้อมยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ในปริมาณที่น้อยมาก กรมอนามัยแนะนำให้เด็กอายุ 0 ถึง 3 ปีใช้ยาสีฟันแค่พอเปียกขนแปรง
ระหว่างที่ฟันทยอยขึ้น ยังเช็ดเหงือกเบา ๆ ต่อได้ในส่วนที่ฟันยังไม่ขึ้น รายละเอียดการแปรงฟันซี่แรกและการพาลูกไปพบทันตแพทย์ครั้งแรก อ่านต่อได้ในบทความที่เกี่ยวข้อง ถ้าสังเกตเห็นเหงือกบวมแดงผิดปกติ มีแผล หรือคราบขาวที่เช็ดไม่ออก ควรปรึกษากุมารแพทย์หรือทันตแพทย์
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ต้องเช็ดเหงือกลูกวันละกี่ครั้ง?
แหล่งข้อมูลที่ THAYA อ้างอิงไม่ได้กำหนดจำนวนครั้งที่แน่นอนสำหรับช่วงก่อนมีฟัน ผู้ปกครองหลายบ้านเลือกเช็ดวันละครั้งหรือสองครั้ง เช่น ตอนเช้าและก่อนนอน สิ่งสำคัญคือทำสม่ำเสมอทุกวันจนเป็นกิจวัตร เพื่อให้ลูกคุ้นเคยก่อนถึงช่วงที่ต้องแปรงฟันจริง
ใช้สำลีเช็ดเหงือกลูกได้ไหม?
ควรใช้ผ้าหรือแปรงสำหรับทารกแทน AAPD แนะนำผ้าสะอาดหรือแปรงสีฟันขนนุ่มสำหรับทารกชุบน้ำ โดยไม่ได้พูดถึงสำลี จึงควรใช้ผ้าก๊อซหรือผ้าสะอาดเนื้อนุ่มที่ไม่เป็นขุยพันนิ้วแล้วชุบน้ำสะอาด และเปลี่ยนผืนใหม่ทุกครั้ง ถ้าไม่แน่ใจ ถามกุมารแพทย์หรือทันตแพทย์ได้
ลูกกินนมแม่อย่างเดียว ยังต้องเช็ดเหงือกไหม?
ควรเช็ดเช่นเดียวกัน AAPD แนะนำให้ทำความสะอาดเหงือกตั้งแต่แรกเกิดโดยไม่ได้แยกตามชนิดนม จึงเช็ดได้เหมือนเด็กที่กินนมผสม และยังอาจช่วยให้ลูกคุ้นกับการทำความสะอาดช่องปาก ก่อนถึงช่วงที่ต้องเริ่มแปรงฟันเมื่อฟันซี่แรกขึ้น
