เหงือกร่นแล้ว งอกกลับมาเองได้ไหม?

ทำไมเหงือกที่ร่นแล้วถึงไม่งอกคืน?

เหงือกไม่ใช่เนื้อเยื่อที่จะยืดกลับขึ้นมาคลุมรากฟันได้เองเมื่อถอยลงไปแล้ว หลายคนสับสนกับอาการเหงือกบวมแดง แต่เหงือกร่นคือการที่ขอบเหงือกเลื่อนต่ำลงจริง จนผิวรากฟันโผล่ออกมา Cleveland Clinic อธิบายว่าการเห็นรากฟันมากขึ้นคือสัญญาณที่ชัดที่สุดของภาวะนี้

NHS ระบุว่าโรคเหงือกเกิดจากการสะสมของคราบจุลินทรีย์ และเหงือกร่นเป็นหนึ่งในผลแทรกซ้อนของโรคเหงือก ร่วมกับฟันโยกและฟันหลุด เมื่อเนื้อเยื่อรองรับฟันถูกทำลายไปแล้ว การแปรงฟันหรือบ้วนปากที่บ้านจึงไม่สามารถสร้างเนื้อเยื่อนั้นคืนได้ สิ่งที่การดูแลที่บ้านทำได้คือไม่ให้ความเสียหายลุกลามต่อ

ด้วยเหตุนี้ ทีมเนื้อหา THAYA จึงอยากให้ระวังคำโฆษณาหรือสูตรบ้าน ๆ ที่อ้างว่าทำให้เหงือกงอกใหม่ได้ เพราะขัดกับข้อมูลทางการแพทย์ที่อ้างอิงไว้ท้ายบทความ ถ้าเสียเวลากับวิธีที่ไม่ได้ผล เหงือกอาจร่นมากขึ้นระหว่างนั้น

ถ้าเหงือกไม่งอกคืน ทันตแพทย์ช่วยอะไรได้บ้าง?

Cleveland Clinic รวบรวมทางเลือกไว้หลายแบบตามสาเหตุและความรุนแรง ถ้ามีหินปูนหรือโรคปริทันต์ร่วมด้วย ทันตแพทย์อาจเริ่มจากการขูดหินปูนและเกลารากฟันใต้ขอบเหงือก ถ้าเหงือกร่นไม่มาก อาจใช้วัสดุสีเหมือนฟันปิดบริเวณรากฟันที่โผล่ให้ดูกลมกลืนขึ้น

ในกรณีที่ฟันเรียงตัวผิดตำแหน่งจนเหงือกด้านหนึ่งบางลง Cleveland Clinic ระบุว่าเมื่อจัดฟันให้เข้าที่แล้ว ขอบเหงือกอาจค่อย ๆ ปรับตัวดีขึ้นเองเมื่อเวลาผ่านไป ซึ่งเป็นกรณีเฉพาะ ไม่ใช่เหงือกงอกใหม่ทั่วไป ส่วนรายที่ร่นมาก การปลูกถ่ายเหงือกถือเป็นวิธีที่คาดผลได้และอยู่ได้นานที่สุดตามข้อมูลของ Cleveland Clinic โดยทันตแพทย์เฉพาะทางโรคเหงือกจะเป็นผู้ประเมินว่าจำเป็นหรือไม่

ไม่ใช่ทุกคนที่มีเหงือกร่นต้องผ่าตัด หลายกรณีแค่ควบคุมสาเหตุและติดตามอาการเป็นระยะก็เพียงพอ การตัดสินใจเลือกวิธีจึงควรคุยกับทันตแพทย์โดยตรง

ระหว่างนี้ควรดูแลอย่างไรไม่ให้เหงือกร่นเพิ่ม?

หัวใจคือลดสองอย่าง คือคราบจุลินทรีย์และแรงเสียดสี Cleveland Clinic แนะนำให้แปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยแปรงขนนุ่ม ใช้ไหมขัดฟันวันละครั้ง ไปทำความสะอาดฟันตามนัด และไม่สูบบุหรี่หรือใช้ยาสูบ ส่วน ADA แนะนำแปรงขนนุ่มเพื่อลดการขูดถลอกของเหงือก ถ้าสงสัยว่าตัวเองแปรงแรงเกินไป อ่านต่อได้ในบทความถาม-ตอบเรื่องแปรงฟันแรงทำให้เหงือกร่นของ THAYA

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ Cleveland Clinic ระบุว่าบางคนมีเนื้อเหงือกบางมาแต่กำเนิด จึงป้องกันเหงือกร่นได้ไม่ทุกกรณี แม้จะดูแลดีแล้ว การไปตรวจตามนัดจึงสำคัญ เพราะทันตแพทย์ช่วยติดตามได้ว่าเหงือกยังร่นต่อหรือหยุดแล้ว ถ้าเริ่มเห็นรากฟันมากขึ้น เจ็บบริเวณขอบเหงือก หรือเสียวฟันบ่อยขึ้น ไม่ควรรอ ให้นัดตรวจตั้งแต่สัญญาณแรก