อ่านฉลากยาสีฟันและน้ำยาบ้วนปาก ต้องดูอะไรบ้าง

ฉลากยาสีฟันในไทยต้องมีข้อมูลอะไรบ้าง?

ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ในไทยจัดเป็นเครื่องสำอางที่ผู้บริโภคเลือกซื้อเองได้ อย. จึงแนะนำให้ดูว่ามีฉลากภาษาไทยที่แสดงข้อความจำเป็นครบถ้วน ถ้าหลอดที่ถืออยู่มีแต่ภาษาต่างประเทศ หรือข้อความบางช่องหายไป ก็เป็นสัญญาณแรกที่ควรชะลอการตัดสินใจไว้ก่อน

ทีม THAYA แนะนำให้อ่านฉลากเป็นลำดับเดิมทุกครั้ง คือ ชื่อสินค้าและประเภท ต่อด้วยส่วนผสม แล้วจบที่วันผลิตกับเลขจดแจ้ง การอ่านตามลำดับเดียวกันช่วยให้ไม่หลงไปกับคำโฆษณาตัวใหญ่หน้ากล่อง และเห็นข้อมูลที่ใช้ตัดสินใจได้จริง

ดูปริมาณฟลูออไรด์บนฉลากได้ที่ไหน?

อย. กำหนดให้ฉลากยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ระบุชื่อสารประกอบฟลูออไรด์ที่ใช้ เช่น Sodium Fluoride หรือ Sodium Monofluorophosphate ส่วนใหญ่จะอยู่ในรายชื่อส่วนผสม และบางยี่ห้อแสดงความเข้มข้นเป็นหน่วย ppm (ส่วนในล้านส่วน) ไว้บนกล่องหรือหลอดด้วย

ตัวเลขที่ควรรู้คือ อย. กำหนดให้ยาสีฟันที่เป็นเครื่องสำอางมีฟลูออไรด์รวมกันไม่เกิน 1,500 ppm ตัวเลข ppm ที่เห็นบนยาสีฟันทั่วไปในร้านจึงควรอยู่ในกรอบนี้ ส่วนยาสีฟันที่เข้มข้นกว่านั้นไม่ได้จัดอยู่ในกลุ่มเครื่องสำอาง เรื่องการแบ่งประเภทนี้เราอธิบายแยกไว้ในคู่มือตรวจสอบเลข อย. ยาสีฟัน

ถ้าบนฉลากไม่พบชื่อสารฟลูออไรด์เลย ให้เข้าใจไว้ว่าหลอดนั้นอาจไม่มีฟลูออไรด์ ซึ่งเป็นเรื่องที่ควรรู้ก่อนเลือกใช้ประจำ รายละเอียดเรื่องความแตกต่างของสารฟลูออไรด์แต่ละชนิด อ่านต่อได้ในหัวข้อ Sodium Fluoride กับ Sodium Monofluorophosphate ในหมวดคำถามของเรา

รายชื่อส่วนผสมเรียงลำดับอย่างไร?

ตามตัวอย่างฉลากของ อย. ชื่อส่วนผสมทุกชนิดต้องเรียงจากปริมาณมากไปน้อย สารที่อยู่ต้น ๆ รายการจึงเป็นเนื้อหลักของยาสีฟัน ส่วนสารที่อยู่ท้าย ๆ ใช้ในปริมาณน้อยกว่า วิธีนี้ช่วยให้เราไม่เข้าใจผิดว่าส่วนผสมที่ถูกโปรโมตหน้ากล่องเป็นส่วนประกอบหลักเสมอไป

คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แบ่งสารในยาสีฟันเป็นกลุ่มที่ช่วยให้อ่านฉลากง่ายขึ้น เช่น สารฟลูออไรด์ (Sodium Fluoride, Sodium Monofluorophosphate) สารทำให้เกิดฟอง (Sodium Lauryl Sulfate, Sodium Lauroyl Sarcosinate) สารให้ความชุ่มชื้น (Glycerol, Propylene Glycol) สารเพิ่มความหนืด (Carboxymethyl Cellulose) และผงขัด (Calcium Carbonate, Magnesium Carbonate, Aluminium Hydroxide)

เมื่อรู้จักกลุ่มเหล่านี้แล้ว ชื่อสารภาษาอังกฤษยาว ๆ จะไม่น่ากลัวอีกต่อไป และถ้าเคยระคายเคืองกับสารตัวใดตัวหนึ่ง ก็ใช้รายชื่อส่วนผสมนี้เช็กก่อนซื้อหลอดใหม่ได้ทันที

วันผลิต วันหมดอายุ และเลขจดแจ้งดูตรงไหน?

ข้อมูลกลุ่มนี้มักพิมพ์อยู่ด้านหลังกล่อง ใต้รายชื่อส่วนผสม หรือปั๊มนูนที่ปลายหลอด ตัวอย่างฉลากของ อย. มีช่องครั้งที่ผลิต เดือนปีที่ผลิต เดือนปีที่หมดอายุ และเลขที่ใบรับจดแจ้งซึ่งเป็นตัวเลข 10 หลักหรือ 13 หลัก บางยี่ห้อเขียนแบบเดือนปี บางยี่ห้อเขียนแบบปีเดือน จึงควรอ่านตัวย่อกำกับให้ชัดก่อน

เลขที่ใบรับจดแจ้งบอกว่าผลิตภัณฑ์ได้แจ้งข้อมูลกับ อย. ก่อนผลิตหรือนำเข้า ส่วนขั้นตอนนำเลขไปค้นในระบบของ อย. ว่าตรงกับสินค้าหรือไม่ เราแยกอธิบายไว้ในคู่มือการตรวจสอบเลข อย. ยาสีฟัน เพื่อไม่ให้หน้านี้ยาวเกินไป

ถ้าใช้ผลิตภัณฑ์ THAYA ให้อ่านฉลากจริงบนบรรจุภัณฑ์เป็นหลัก เช่น ยาสีฟัน THAYA Violet Whitening & Herbal Mix Berry บนแพ็กระบุฟลูออไรด์ 1500 ppm ขนาด 50 กรัม ส่วนน้ำยาบ้วนปาก THAYA Herbal Mix Berry ให้ใช้ตามวิธีใช้บนฉลาก และใช้ร่วมกับการแปรงฟันและการทำความสะอาดซอกฟัน ไม่ใช่ใช้แทน

คำเตือนบนฉลากน้ำยาบ้วนปากหมายถึงอะไร?

คำเตือนบนฉลากเครื่องสำอางไม่ได้เขียนลอย ๆ แต่มาจากประกาศของคณะกรรมการเครื่องสำอางที่กำหนดข้อความเตือนตามสารที่ใช้ เช่น สารกันเสียหรือวัตถุที่ใช้เป็นส่วนผสมบางชนิด ถ้าบนขวดมีคำเตือน ก็แปลว่ามีส่วนผสมที่กฎหมายกำหนดให้ต้องแจ้งผู้ใช้ไว้ จึงควรอ่านให้จบก่อนใช้ครั้งแรก

น้ำยาบ้วนปากบางชนิดไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้ทุกวันระยะยาว คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาฯ อธิบายว่าน้ำยาบ้วนปากคลอเฮกซิดีนมักใช้ระยะสั้น เช่น 1 ถึง 2 สัปดาห์ ตามคำแนะนำของทันตแพทย์ เพราะการใช้นานอาจทำให้ฟันและลิ้นมีคราบสี การรับรสเปลี่ยน และมีหินปูนมากขึ้น ส่วนน้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์เหมาะกับการใช้ประจำวันในเด็กอายุมากกว่า 6 ปี หรือคนที่มีความเสี่ยงฟันผุสูง

ดังนั้นเวลาเห็นชื่อสาร เช่น Chlorhexidine หรือคำเตือนเรื่องอายุผู้ใช้บนขวด ให้ทำตามฉลากหรือคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด และถ้าใช้แล้วมีอาการแสบ ระคายเคือง หรือฟันมีคราบผิดปกติที่ไม่หายไป ควรหยุดใช้แล้วปรึกษาทันตแพทย์

อ่านฉลากแล้ว จะใช้ข้อมูลนี้เลือกซื้ออย่างไร?

หลังอ่านฉลากครบ ให้ถามตัวเองสามข้อ ข้อแรก ฉลากภาษาไทยครบหรือไม่ ข้อสอง มีชื่อสารฟลูออไรด์ระบุไว้หรือไม่ ข้อสาม วันผลิต วันหมดอายุ และเลขจดแจ้งพิมพ์ชัดเจนหรือไม่ ถ้าตอบว่าใช่ทั้งสามข้อ ค่อยไปดูเรื่องรสชาติ เนื้อสัมผัส หรือสูตรเฉพาะที่ตรงกับความต้องการของตัวเอง

ถ้าซื้อของออนไลน์ ให้อ่านฉลากซ้ำอีกครั้งตอนได้รับสินค้า เพราะภาพในหน้าร้านอาจไม่ตรงกับล็อตที่ส่งมา ทีม THAYA รวบรวมขั้นตอนตรวจของหลังได้รับพัสดุไว้ในคู่มือซื้อยาสีฟันออนไลน์ให้ได้ของแท้ ซึ่งอ่านต่อจากหน้านี้ได้เลย

สรุปแล้วควรจำอะไรบ้าง?

• ฉลากยาสีฟันที่ขายในไทยต้องเป็นภาษาไทยและแสดงข้อความจำเป็นครบ
• ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ต้องระบุชื่อสารฟลูออไรด์ และในกลุ่มเครื่องสำอางมีฟลูออไรด์รวมไม่เกิน 1,500 ppm
• รายชื่อส่วนผสมเรียงจากปริมาณมากไปน้อย สารต้นรายการคือเนื้อหลัก
• อ่านคำเตือนบนน้ำยาบ้วนปากก่อนใช้ และปรึกษาทันตแพทย์ถ้ามีอาการผิดปกติ