ยาสีฟันทั่วไปในไทยเป็นเครื่องสำอาง จึงมีเลขที่ใบรับจดแจ้ง 10 หลักหรือ 13 หลักบนฉลาก. ตรวจได้ผ่าน Oryor Smart Application, LINE @FDAthai หรือเว็บไซต์ www.fda.moph.go.th โดยเทียบชื่อและประเภทสินค้าให้ตรงกับกล่อง. ถ้าค้นไม่เจอหรือข้อมูลไม่ตรง ให้หยุดใช้และแจ้งสายด่วน 1556.
การตรวจสอบเลข อย. ยาสีฟันเริ่มจากรู้ก่อนว่ายาสีฟันที่ขายทั่วไปในไทยเป็นเครื่องสำอาง ตัวเลขที่ต้องหาบนกล่องจึงเป็นเลขที่ใบรับจดแจ้ง 10 หลักหรือ 13 หลัก จากนั้นนำเลขไปค้นผ่าน Oryor Smart Application, LINE @FDAthai หรือเว็บไซต์ของ อย. แล้วเทียบชื่อและประเภทสินค้าให้ตรงกับของในมือ ถ้าค้นไม่เจอหรือข้อมูลไม่ตรง ให้แจ้งสายด่วน 1556
ยาสีฟันในไทยจัดเป็นเครื่องสำอางหรือยา?
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ระบุว่ายาสีฟันผสมฟลูออไรด์เป็นเครื่องสำอางที่ผู้บริโภคเลือกซื้อใช้เองได้ โดยต้องมีฟลูออไรด์รวมไม่เกิน 1,500 ppm ส่วนยาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm ประกาศกระทรวงสาธารณสุขเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2569 จัดให้เป็นยาอันตราย ซึ่งเป็นการควบคุมช่องทางขาย ไม่ได้หมายความว่าเป็นสารพิษหรือถูกห้ามใช้
อย. ระบุว่ายาสีฟัน 5,000 ppm ควรใช้ในคนที่เสี่ยงฟันผุสูง เช่น ผู้ที่ได้รับการฉายรังสีรักษามะเร็งช่องปาก ภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี และ อย. ไม่แนะนำให้คนทั่วไปเปลี่ยนมาใช้แทนยาสีฟันประจำวัน ความแตกต่างระหว่างยาสีฟันที่เป็นเครื่องสำอางกับที่เป็นยา อ่านเพิ่มได้ในหมวดคำถามของ THAYA
เลขจดแจ้งเครื่องสำอางคืออะไร?
ตามข้อมูลของ อย. ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้ายาสีฟันต้องจดแจ้งผลิตภัณฑ์กับ อย. ก่อนผลิตหรือนำเข้า เมื่อจดแจ้งแล้วจะได้เลขที่ใบรับจดแจ้ง ซึ่งต้องแสดงบนฉลากภาษาไทย เลขนี้จึงเปรียบเหมือนบัตรประจำตัวของผลิตภัณฑ์ชิ้นนั้นในระบบของ อย.
ตัวอย่างฉลากของกองควบคุมเครื่องสำอางและวัตถุอันตราย แสดงว่าเลขที่ใบรับจดแจ้งมี 10 หลักหรือ 13 หลัก และประเภทหรือชนิดของเครื่องสำอางบนฉลากต้องตรงตามที่จดแจ้งไว้ จุดนี้สำคัญมาก เพราะเวลาตรวจเลข เราไม่ได้ดูแค่ว่าเลขมีอยู่จริงหรือไม่ แต่ต้องดูว่าข้อมูลในระบบตรงกับสินค้าที่ถืออยู่ด้วย
เวลาหาเลขบนกล่อง ให้มองหาคำว่าเลขที่ใบรับจดแจ้ง หรือเลขจดแจ้ง ตามด้วยตัวเลข ในตัวอย่างฉลากของ อย. ข้อมูลนี้วางอยู่ในกลุ่มเดียวกับครั้งที่ผลิต วันผลิต วันหมดอายุ และคำเตือน ซึ่งมักพิมพ์อยู่ด้านหลังกล่องหรือด้านข้าง ถ้าหาไม่เจอเลยทั้งที่ฉลากส่วนอื่นครบ ก็เป็นเรื่องที่ควรสอบถามผู้ขายก่อนใช้
ตรวจสอบเลขผ่านเว็บไซต์หรือแอป อย. อย่างไร?
อย. เปิดช่องทางให้ประชาชนตรวจเลขผลิตภัณฑ์สุขภาพได้เอง 4 ช่องทาง ได้แก่ LINE บัญชี @FDAthai, แอป Oryor Smart Application, เว็บไซต์ www.fda.moph.go.th และเว็บไซต์ www.oryor.com ทั้งหมดเป็นช่องทางของ อย. เอง เลือกใช้ช่องทางที่สะดวกได้เลย
ขั้นตอนโดยรวมคล้ายกัน หนึ่ง ถ่ายรูปหรือจดเลขที่ใบรับจดแจ้งจากกล่องให้ครบทุกหลัก สอง เปิดเมนูตรวจเลขหรือสืบค้นข้อมูลผลิตภัณฑ์ แล้วพิมพ์เลขลงไป สาม อ่านผลที่ขึ้นมา โดยเทียบชื่อผลิตภัณฑ์ ประเภทเครื่องสำอาง และชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้ากับที่พิมพ์บนกล่อง ชื่อเมนูในแอปหรือเว็บไซต์อาจปรับเปลี่ยนได้ตามเวอร์ชัน ให้มองหาคำว่าตรวจเลขหรือสืบค้นผลิตภัณฑ์เป็นหลัก
ถ้าทุกอย่างตรงกัน ก็มั่นใจได้มากขึ้นว่าผลิตภัณฑ์อยู่ในระบบจดแจ้ง ถ้าใช้ยาสีฟัน THAYA Violet Whitening & Herbal Mix Berry ให้ใช้เลขที่พิมพ์บนบรรจุภัณฑ์จริงในการตรวจ และตรวจสอบฉลากทุกครั้งเมื่อซื้อหลอดใหม่ ไม่ควรใช้เลขจากรูปโฆษณาหรือข้อความที่คัดลอกต่อกันมา
ค้นไม่เจอเลขจดแจ้งควรทำอย่างไร?
อย่าเพิ่งสรุปทันที ให้ตรวจก่อนว่าพิมพ์เลขครบและถูกต้อง ไม่สลับหลัก ไม่ใส่ตัวอักษรเกิน แล้วลองค้นอีกช่องทางหนึ่ง เช่น ค้นในแอปไม่เจอให้ลองผ่านเว็บไซต์ของ อย. บางครั้งปัญหาเกิดจากการพิมพ์ผิดเพียงหลักเดียว
ถ้าตรวจซ้ำแล้วยังไม่พบข้อมูล หรือพบเลขแต่ชื่อและประเภทสินค้าไม่ตรงกับของที่ได้รับ ให้หยุดใช้ผลิตภัณฑ์นั้นก่อน เก็บกล่อง หลักฐานการซื้อ และภาพหน้าจอผลการค้นไว้ จากนั้นแจ้งร้องเรียนผ่านสายด่วน อย. 1556, Oryor Smart Application หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบต่อ
หากใช้ไปแล้วมีอาการผิดปกติในช่องปาก เช่น แสบ ระคายเคือง หรือมีแผลที่ไม่หาย ควรไปพบทันตแพทย์และนำผลิตภัณฑ์ไปด้วย ส่วนวิธีเลือกร้านเพื่อลดโอกาสเจอของน่าสงสัยตั้งแต่แรก เราแยกไว้ในคู่มือซื้อยาสีฟันออนไลน์ให้ได้ของแท้
เลขจดแจ้งรับรองคุณภาพหรือสรรพคุณไหม?
เลขที่ใบรับจดแจ้งบอกเราว่าผลิตภัณฑ์ได้แจ้งข้อมูลกับ อย. ก่อนผลิตหรือนำเข้า แต่ไม่ได้แปลว่าคำโฆษณาทุกข้อบนกล่องหรือในโลกออนไลน์จะถูกต้อง กองควบคุมเครื่องสำอางและวัตถุอันตรายยกตัวอย่างฉลากเครื่องสำอางที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย เช่น ข้อความว่ารักษาโรคหรือฆ่าเชื้อโรค และระบุว่าฉลากที่ไม่เป็นไปตามพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 มีความผิดตามกฎหมาย
ดังนั้นถ้ายาสีฟันที่เป็นเครื่องสำอางอวดอ้างว่ารักษาโรคในช่องปากได้ ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน แม้จะมีเลขจดแจ้งก็ตาม สิ่งที่ช่วยตัดสินใจเรื่องการป้องกันฟันผุได้ตรงกว่าคือการดูชื่อสารฟลูออไรด์บนฉลาก เช่น Sodium Fluoride หรือ Sodium Monofluorophosphate ซึ่ง อย. กำหนดให้ต้องระบุไว้
สรุปคือ เลขจดแจ้งเป็นด่านแรกที่ช่วยคัดสินค้าที่ไม่อยู่ในระบบออกไป ส่วนการเลือกว่ายาสีฟันหลอดไหนเหมาะกับเรา ยังต้องอ่านฉลากส่วนอื่นประกอบ และถ้ามีปัญหาในช่องปากที่ไม่ดีขึ้น ควรให้ทันตแพทย์ตรวจและแนะนำ
สรุปแล้วควรจำอะไรบ้าง?
- ยาสีฟันทั่วไปที่มีฟลูออไรด์ไม่เกิน 1,500 ppm เป็นเครื่องสำอาง ส่วนสูตร 5,000 ppm เป็นยาอันตราย
- เลขที่ใบรับจดแจ้งมี 10 หลักหรือ 13 หลัก และข้อมูลในระบบต้องตรงกับสินค้า
- ตรวจได้ผ่าน LINE @FDAthai, Oryor Smart Application, www.fda.moph.go.th และ www.oryor.com
- ค้นไม่เจอหรือข้อมูลไม่ตรง ให้หยุดใช้และแจ้งสายด่วน อย. 1556
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ควรตรวจเลขจดแจ้งยาสีฟันบ่อยแค่ไหน?
ไม่จำเป็นต้องค้นเลขทุกครั้งที่ซื้อซ้ำจากร้านเดิม แต่ควรค้นเมื่อลองยี่ห้อใหม่ ซื้อจากร้านที่ไม่คุ้นเคย ซื้อออนไลน์ในราคาที่ต่างจากปกติมาก หรือเห็นว่าบรรจุภัณฑ์ดูต่างไปจากเดิม การตรวจใช้เวลาไม่กี่นาทีผ่านแอปหรือ LINE ของ อย. และช่วยให้มั่นใจขึ้นก่อนใช้ทุกวัน
ตรวจเลขจดแจ้งยาสีฟันผ่านมือถือได้ไหม?
ได้ อย. เปิดให้ตรวจผ่านมือถือทั้งแอป Oryor Smart Application และ LINE บัญชี @FDAthai นอกจากนี้ยังเปิดเว็บไซต์ www.fda.moph.go.th และ www.oryor.com ผ่านเบราว์เซอร์บนมือถือได้ เมื่อได้ผลแล้ว อย่าลืมเทียบชื่อผลิตภัณฑ์ ประเภท และชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้ากับที่พิมพ์บนกล่อง
เลขจดแจ้งมีอยู่จริง แต่ชื่อสินค้าไม่ตรง หมายความว่าอะไร?
หมายความว่าเลขบนกล่องอาจไม่ได้เป็นของสินค้าชิ้นนั้น ซึ่งเป็นสัญญาณที่ควรระวัง ให้หยุดใช้ไว้ก่อน เก็บกล่อง หลักฐานการซื้อ และภาพหน้าจอผลการค้นไว้ แล้วแจ้งสายด่วน อย. 1556, Oryor Smart Application หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบต่อ
ยาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm หาซื้อใช้เองได้ไหม?
ไม่ควรเลือกซื้อมาใช้เองโดยไม่ได้รับคำแนะนำ ประกาศกระทรวงสาธารณสุขจัดยาสีฟันฟลูออไรด์ 5,000 ppm เป็นยาอันตราย ควรใช้เฉพาะคนที่เสี่ยงฟันผุสูงภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี และคนทั่วไปไม่ควรเปลี่ยนจากยาสีฟันประจำวันมาใช้สูตรนี้
