อาจเป็นได้ NHS ระบุว่าเมื่อฟันผุลุกลาม อาการที่พบได้คือรูบนฟัน ปวดฟัน และเสียวฟัน การเสียวเวลากินของหวานจึงเป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม แต่ไม่ได้แปลว่าฟันผุทุกครั้ง เพราะเนื้อฟันชั้นในที่เปิดออกจากสาเหตุอื่น เช่น ฟันสึกหรือเหงือกร่น ก็ตอบสนองต่อของหวานได้เช่นกัน การแยกให้แน่ชัดว่าเป็นแบบไหนต้องให้ทันตแพทย์ตรวจ
ทำไมน้ำตาลถึงทำให้ฟันที่ผุเสียว?
สถาบันวิจัยทันตกรรมและกะโหลกศีรษะแห่งชาติของสหรัฐฯ (NIDCR) อธิบายว่าเชื้อแบคทีเรียในคราบจุลินทรีย์เปลี่ยนน้ำตาลและแป้งเป็นกรด ซึ่งละลายแร่ธาตุออกจากเคลือบฟัน เมื่อเกิดซ้ำนานเข้า ผิวฟันจะเสียหายจนเป็นรู ทำให้เนื้อฟันด้านในไม่มีเคลือบฟันปกป้อง
เมื่อชั้นป้องกันหายไป น้ำตาลจากขนม น้ำหวาน หรือผลไม้รสหวาน จะสัมผัสเนื้อฟันโดยตรงและกระตุ้นให้เสียวแปล๊บ ถ้าต้นเหตุคือรูผุ อาการอาจชัดอยู่ที่ฟันซี่ใดซี่หนึ่ง และเกิดซ้ำเมื่อของหวานไปโดนจุดเดิม
ถ้าไม่ใช่ฟันผุ เสียวของหวานเกิดจากอะไรได้อีก?
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระบุว่าอาการเสียวฟันคือความเจ็บแปลบสั้น ๆ จากเนื้อฟันที่เปิดออก ซึ่งตอบสนองต่อความเย็น ความร้อน ลม ของหวาน หรือการแปรงฟัน และสาเหตุมีได้หลายอย่าง ทั้งฟันผุ ฟันสึก ฟันร้าว เนื้อฟันไว เหงือกร่น และวัสดุอุดฟันรั่ว ดังนั้นคนที่คอฟันสึกหรือเหงือกร่นก็อาจเสียวกับของหวานได้โดยไม่มีฟันผุเลย
เบาะแสที่พอใช้แยกเบื้องต้นได้คือ ถ้าเสียวหลายซี่ตรงขอบเหงือก และเสียวกับน้ำเย็นด้วย อาจเกี่ยวกับเนื้อฟันที่เปิดออกจากฟันสึกหรือเหงือกร่น ถ้าเสียวชัดอยู่ซี่เดียว ควรให้ทันตแพทย์ตรวจหาฟันผุ แต่ทั้งหมดนี้เป็นเพียงเบาะแส ไม่ใช่การวินิจฉัย เรื่องเสียวเฉพาะซี่ THAYA อธิบายเพิ่มไว้ในบทความถาม-ตอบเรื่องเสียวฟันแค่ซี่เดียว
ทำไมไม่ควรรอจนปวด?
NHS ระบุว่าฟันผุระยะแรกอาจไม่มีอาการใด ๆ แต่สังเกตได้จากจุดสีขาว น้ำตาล หรือดำบนฟัน และฟันผุระยะแรกอาจหยุดหรือย้อนกลับได้ด้วยฟลูออไรด์วานิชหรือน้ำยาบ้วนปากที่ทันตแพทย์สั่ง NIDCR ก็ระบุว่าจุดขาวเป็นสัญญาณแรกของฟันผุที่ยังหยุดหรือย้อนกลับได้ การไปตรวจตั้งแต่เริ่มมีอาการจึงช่วยให้ทันตแพทย์เลือกวิธีดูแลได้ตั้งแต่ปัญหายังเล็ก แทนการรอจนปวด
ระหว่างนี้ NHS แนะนำให้ลดอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล ส่วน NIDCR แนะนำให้ลดการจิบน้ำหวานและกินจุบจิบบ่อย ๆ แปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์วันละ 2 ครั้ง และทำความสะอาดซอกฟันเป็นประจำ ถ้าใช้ยาสีฟันลดอาการเสียวฟันแล้วอาการเบาลง ก็ยังควรไปตรวจ เพราะถ้าเป็นฟันผุ ยาสีฟันไม่ได้อุดรูที่เกิดขึ้นแล้ว
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
เสียวของหวานแต่ไม่ปวด ยังต้องไปหาหมอฟันไหม?
ควรไปตรวจ NHS ระบุว่าฟันผุระยะแรกอาจไม่มีอาการชัดเจน และเมื่อลุกลามจึงเริ่มมีรู ปวด และเสียว การที่ยังไม่ปวดจึงไม่ได้แปลว่าไม่มีฟันผุ ถ้าตรวจพบเร็ว ทันตแพทย์มีทางเลือกที่ไม่ซับซ้อนกว่า เช่น การใช้ฟลูออไรด์ช่วยหยุดฟันผุระยะแรก
เลิกกินของหวานแล้ว อาการเสียวจะหายไหม?
อาการอาจเกิดน้อยลงเพราะเจอตัวกระตุ้นน้อยลง แต่ต้นเหตุยังอยู่ ถ้าเป็นฟันผุ รูที่เกิดขึ้นแล้วยังต้องให้ทันตแพทย์ดูแล ถ้าเป็นเนื้อฟันที่เปิดออก ก็ยังเสียวกับความเย็นหรือการแปรงฟันได้ การลดน้ำตาลจึงช่วยป้องกัน แต่ไม่ได้แทนการตรวจฟัน
จุดขาวขุ่นบนฟันเกี่ยวกับอาการเสียวของหวานไหม?
อาจเกี่ยวกัน NIDCR ระบุว่าจุดขาวเป็นสัญญาณแรกของฟันผุ ซึ่งยังหยุดหรือย้อนกลับได้ด้วยฟลูออไรด์ ถ้าเห็นจุดขาว น้ำตาล หรือดำบนฟัน ร่วมกับเสียวเวลากินของหวาน ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ เพื่อดูว่าเป็นฟันผุระยะไหนและควรดูแลแบบใด