ช่วยได้บางส่วน บทความของ Healthline อ้างอิงทันตแพทย์ที่แนะนำให้ดื่มกาแฟผ่านหลอด โดยเฉพาะกาแฟเย็น เพราะทำให้กาแฟโดนผิวฟันน้อยลงและลดโอกาสเกิดคราบ แต่หลอดเป็นเพียงตัวช่วยหนึ่ง ไม่ได้ทำให้กาแฟไม่โดนฟันเลย ปริมาณคราบยังขึ้นกับว่าดื่มบ่อยแค่ไหน ดื่มรวดเดียวหรือจิบทั้งวัน และดูแลฟันหลังดื่มอย่างไร คนที่ดื่มผ่านหลอดแต่จิบตลอดวันอาจได้ประโยชน์น้อยกว่าที่คิด
ทำไมหลอดจึงช่วยลดคราบกาแฟได้?
ADA MouthHealthy อธิบายว่ากาแฟ ชา และไวน์แดงมีสารให้สีที่ทำให้เคลือบฟันเกิดคราบ Healthline ระบุว่ากาแฟมีแทนนิน ซึ่งเป็นสารกลุ่มโพลีฟีนอลที่ทำให้สารให้สีเกาะติดฟันได้ง่ายขึ้น ยิ่งผิวฟันด้านหน้าโดนกาแฟบ่อยเท่าไร คราบก็มีโอกาสสะสมมากขึ้นเท่านั้น
เมื่อดื่มผ่านหลอด ปลายหลอดจะพากาแฟเข้าไปด้านในปากโดยผ่านผิวด้านหน้าของฟันหน้าน้อยกว่าการยกแก้วดื่ม ฟันหน้าเป็นบริเวณที่เห็นคราบได้ชัดเวลายิ้มหรือพูด ทันตแพทย์ที่ Healthline อ้างถึงจึงแนะนำให้ดื่มกาแฟผ่านหลอด และ Healthline แนะนำวิธีนี้โดยเฉพาะกับกาแฟเย็นที่ดื่มผ่านหลอดได้สะดวกอยู่แล้ว
การใช้หลอดมีข้อจำกัดอะไรบ้าง?
ข้อจำกัดแรกคือกาแฟยังผ่านลิ้นและฟันซี่อื่นในปากอยู่ดี โดยเฉพาะถ้าอมกาแฟไว้ก่อนกลืน หรือวางปลายหลอดไว้ชิดด้านหลังฟันหน้า ประโยชน์ที่ได้จึงเป็นการลดการสัมผัส ไม่ใช่การกันคราบได้ทั้งหมด ถ้าใช้หลอดก็ควรกลืนตามปกติโดยไม่อมกาแฟไว้ในปากนาน และไม่ควรคิดว่าใช้หลอดแล้วไม่ต้องดูแลฟันด้านอื่น
ข้อจำกัดที่สองคือพฤติกรรมการจิบ Healthline ระบุว่ากาแฟมีความเป็นกรด ทันตะ จุฬาฯ อธิบายว่าเรื่องฟันสึกจากกรด ความถี่ของการสัมผัสกรดมีผลมากกว่าปริมาณ การจิบกาแฟผ่านหลอดไปเรื่อย ๆ ตลอดเช้าจึงยังทำให้ฟันเจอกาแฟซ้ำหลายรอบ การดื่มให้หมดในช่วงเวลาหนึ่งจึงช่วยได้มากกว่าการพึ่งหลอดอย่างเดียว ส่วนกาแฟร้อน ควรระวังเพราะการดูดผ่านหลอดทำให้ของร้อนเข้าปากเร็วและอาจลวกปากได้
ควรทำอะไรร่วมกับการใช้หลอดเพื่อลดคราบกาแฟ?
นิสัยที่ทำได้ง่ายคือดื่มน้ำเปล่าตามหลังกาแฟเพื่อบ้วนกลั้วปากและฟัน ซึ่ง Healthline แนะนำไว้เช่นกัน ถ้าดื่มกาแฟที่ทำงาน การวางแก้วน้ำเปล่าไว้ข้างแก้วกาแฟช่วยให้ทำเป็นนิสัยได้ง่ายขึ้น ส่วนการแปรงฟันทันทีหลังดื่มกาแฟเป็นอีกคำถามหนึ่ง ซึ่ง THAYA แยกอธิบายไว้ในหัวข้อดื่มกาแฟเสร็จควรแปรงฟันเลยหรือควรรอ
นอกจากนั้นให้แปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน และตรวจฟันกับทันตแพทย์ตามนัด ถ้าคราบเกาะแน่นจนแปรงไม่ออก ทันตแพทย์ช่วยขัดทำความสะอาดได้ปลอดภัยกว่าการขัดเองด้วยผงหรือสูตรทำฟันขาวที่ไม่มีหลักฐานรองรับ
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ดื่มชาหรือชาเย็นผ่านหลอดช่วยลดคราบด้วยไหม?
ใช้หลักเดียวกันได้ เพราะ ADA MouthHealthy ระบุว่าชาก็มีสารให้สีที่ทำให้เคลือบฟันเกิดคราบเช่นเดียวกับกาแฟ การดื่มผ่านหลอดช่วยให้ชาโดนผิวฟันหน้าน้อยลง แต่ถ้าเป็นชาเย็นหรือชานมที่หวาน ควรคำนึงเรื่องน้ำตาลและฟันผุด้วย และควรบ้วนน้ำเปล่าหลังดื่ม
ใช้หลอดดื่มกาแฟแล้ว ไม่ต้องบ้วนน้ำหรือแปรงฟันเพิ่มได้ไหม?
ยังควรทำ เพราะหลอดลดการสัมผัสได้เพียงบางส่วน กาแฟยังโดนฟันซี่อื่นและลิ้น การดื่มน้ำเปล่าตามหลังกาแฟช่วยกลั้วปากได้ทันที ส่วนการแปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ยังเป็นพื้นฐานที่ขาดไม่ได้ ไม่ว่าจะดื่มผ่านหลอดหรือไม่
ดื่มกาแฟร้อนผ่านหลอดได้ไหม?
ทำได้แต่ต้องระวัง เพราะการดูดผ่านหลอดทำให้ของร้อนเข้าปากเร็วและอาจลวกลิ้นหรือเพดานปาก ถ้าอยากใช้หลอดกับกาแฟร้อน ควรรอให้อุ่นลงก่อนและดูดช้า ๆ อีกทางเลือกคือดื่มแบบปกติแล้วดื่มน้ำเปล่าตามหลัง ซึ่งทำได้ง่ายกว่าและปลอดภัยกว่า