ช่วยได้ในฐานะวิธีเสริม Cleveland Clinic แนะนำว่านอกจากแปรงฟันด้วยยาสีฟันลดเสียวแล้ว สามารถแตะยาสีฟันชนิดนี้เล็กน้อยลงบนจุดที่เสียวก่อนเข้านอนได้ แนวคิดคือให้สารลดเสียวอยู่บนผิวฟันจุดนั้นนานขึ้นในช่วงที่เรานอน แต่ไม่ใช่วิธีที่ทำครั้งเดียวแล้วหาย และไม่ได้แก้ต้นเหตุอย่างฟันผุหรือฟันร้าว จุดสำคัญคือต้องเป็นยาสีฟันสูตรลดเสียว ใช้ปริมาณน้อย และทำร่วมกับการแปรงฟันปกติ
ทำไมการแตะยาสีฟันทิ้งไว้จึงอาจช่วยได้?
ADA อธิบายว่าอาการเสียวเกิดจากเนื้อฟันชั้นในที่เปิดออก ทำให้ความเย็น ความร้อน หรือของเปรี้ยวส่งความรู้สึกไปถึงเส้นประสาทได้ง่าย และยาสีฟันลดเสียวมักต้องใช้หลายครั้งกว่าอาการจะลดลง เมื่อเราแปรงฟันตามปกติ ยาสีฟันอยู่บนผิวฟันเพียงช่วงสั้น ๆ แล้วก็ถูกบ้วนทิ้ง การแตะไว้เฉพาะจุดก่อนนอนจึงมีแนวคิดเพื่อเพิ่มเวลาสัมผัสบริเวณที่มีปัญหา
Cleveland Clinic ระบุวิธีนี้ไว้ในคำแนะนำดูแลอาการเสียวฟันที่บ้าน ควบคู่กับการใช้แปรงขนนุ่มและการใส่ฟันยางถ้านอนกัดฟัน ทั้งนี้แหล่งอ้างอิงไม่ได้ให้ตัวเลขว่าช่วยได้มากน้อยแค่ไหน ทีม THAYA จึงแนะนำให้มองเป็นตัวช่วยเพิ่ม ไม่ใช่วิธีหลัก
ทำอย่างไรให้ถูกวิธี?
เริ่มจากแปรงฟันก่อนนอนตามปกติด้วยยาสีฟันลดเสียว แปรงเบา ๆ ด้วยแปรงขนนุ่ม แล้วบ้วนยาสีฟันส่วนเกินทิ้งโดยไม่กลั้วน้ำตามมาก ๆ ตามคำแนะนำของ NHS ที่ว่าการกลั้วน้ำทันทีทำให้ฟลูออไรด์เจือจาง จากนั้นใช้ปลายนิ้วที่สะอาดหรือสำลีก้านแตะยาสีฟันลดเสียวเพียงเล็กน้อยลงบนจุดที่เสียว เช่น บริเวณคอฟันใกล้แนวเหงือก แล้วปล่อยไว้โดยไม่กินหรือดื่มอะไรตามหลังจากนั้น
ใช้ปริมาณน้อยพอให้เคลือบบาง ๆ บนจุดที่เสียวก็พอ ไม่จำเป็นต้องโปะจนเต็มปาก และควรใช้กับยาสีฟันที่ระบุบนฉลากว่าเป็นสูตรลดอาการเสียวฟัน เพราะยาสีฟันทั่วไปไม่ได้ออกแบบมาเพื่อลดอาการเสียว อ่านวิธีใช้และคำเตือนบนฉลากก่อนเสมอ และวิธีนี้ไม่ควรใช้กับเด็กเล็กที่ยังบ้วนไม่เป็น
ทำแบบนี้นานแค่ไหน แล้วเมื่อไหร่ควรเลิกทำเอง?
เพราะยาสีฟันลดเสียวออกฤทธิ์แบบค่อยเป็นค่อยไป การแตะก่อนนอนจึงควรทำสม่ำเสมอควบคู่กับการแปรงวันละ 2 ครั้ง ส่วนคำถามว่าต้องใช้นานกี่วัน มีรายละเอียดแยกไว้ในหัวข้อยาสีฟันลดเสียวต้องใช้นานแค่ไหน
ถ้าทำต่อเนื่องแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือเสียวแปลบตอนกัด ปวดค้างนาน เสียวเฉพาะซี่เดิม หรือมีเหงือกบวม ให้หยุดดูแลเองแล้วไปพบทันตแพทย์ เพราะ ADA ระบุว่าฟันผุ ฟันแตก และวัสดุอุดที่สึกหรอก็เป็นสาเหตุของอาการเสียวได้ ซึ่งยาสีฟันไม่ว่าจะแปรงหรือแตะทิ้งไว้ก็แก้ไม่ได้ ทันตแพทย์ยังมีทางเลือกในคลินิก เช่น การทาฟลูออไรด์เจลหรือการบอนดิ้ง ตามข้อมูลของ ADA บทความ THAYA นี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย
มีคำถามอะไรที่พบบ่อยบ้าง?
ใช้ยาสีฟันธรรมดาทาทิ้งไว้แทนได้ไหม?
ไม่แนะนำให้คาดหวังผลแบบเดียวกัน เพราะวิธีที่ Cleveland Clinic แนะนำหมายถึงยาสีฟันสูตรลดเสียวฟัน ซึ่งมีสารที่ช่วยลดการส่งความรู้สึกผ่านเนื้อฟัน ยาสีฟันทั่วไปไม่ได้ออกแบบมาเพื่อจุดนี้ ก่อนใช้ควรดูฉลากว่าระบุว่าเป็นสูตรลดอาการเสียวฟันหรือไม่ และใช้ตามคำแนะนำบนฉลาก
ทายาสีฟันทิ้งไว้แล้วต้องบ้วนน้ำออกก่อนนอนไหม?
ไม่จำเป็นต้องกลั้วน้ำตาม แนวคิดของวิธีนี้คือปล่อยให้ยาสีฟันอยู่บนจุดที่เสียวนานขึ้น NHS ก็แนะนำให้บ้วนยาสีฟันส่วนเกินทิ้งหลังแปรงโดยไม่กลั้วน้ำทันที ใช้ในปริมาณเล็กน้อยเท่านั้น ถ้ารู้สึกระคายเคืองเหงือกหรือมีอาการผิดปกติ ให้หยุดใช้และปรึกษาทันตแพทย์
แตะยาสีฟันทิ้งไว้ทุกคืนเป็นอันตรายไหม?
วิธีนี้เป็นการดูแลที่บ้านที่ Cleveland Clinic แนะนำไว้ โดยใช้ยาสีฟันเพียงเล็กน้อยและอ่านคำเตือนบนฉลากก่อน แต่ไม่ควรใช้ในเด็กเล็กที่ยังบ้วนไม่เป็น และไม่ควรใช้เป็นเหตุผลในการเลื่อนพบทันตแพทย์ ถ้าทำต่อเนื่องแล้วยังเสียว ควรให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง