ผู้สูงอายุมือไม่มีแรง แปรงฟันได้ไม่สะอาด ควรทำอย่างไร?

ปรับแปรงสีฟันอย่างไรให้คนมือไม่มีแรงจับได้ถนัด?

ด้ามแปรงทั่วไปมักเล็กและลื่น คนที่ข้อนิ้วติดหรือกำมือไม่แน่นจะจับได้ยาก วิธีง่าย ๆ ที่ทำได้ที่บ้านคือทำให้ด้ามแปรงใหญ่ขึ้น เช่น สวมด้ามแปรงเข้ากับท่อโฟมหรือด้ามจับยาง หรือพันผ้าให้หนาแล้วรัดให้แน่น ให้จับได้เต็มมือโดยไม่ต้องบีบแรง ถ้าเอื้อมไม่ถึงฟันด้านใน อาจต่อด้ามให้ยาวขึ้นเล็กน้อย

อีกทางเลือกคือแปรงสีฟันไฟฟ้า ADA ระบุว่าทั้งแปรงธรรมดาและแปรงไฟฟ้าขจัดคราบพลัคได้ และแปรงไฟฟ้าอาจช่วยคนที่มีปัญหาเรื่องการใช้มือ เพราะผู้ใช้แค่ประคองหัวแปรงไปตามฟัน ไม่ต้องขยับมือถูไปมาเอง แต่ควรลองจับดูก่อนว่าขนาดด้ามและน้ำหนักเหมาะกับมือ ไม่หนักจนผู้สูงอายุถือนานไม่ไหว

ไม่ว่าเลือกแบบไหน กรมอนามัยแนะนำให้ผู้สูงอายุใช้แปรงขนนุ่มกับยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ แปรงวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที และงดกินหรือดื่มหลังแปรง 2 ชั่วโมง ถ้าใช้ผลิตภัณฑ์ THAYA อย่างแปรงสีฟัน THAYA Extra Soft ที่มาเป็นแพ็ก 6 ชิ้น ให้ตรวจสอบรายละเอียดบนฉลาก และเปลี่ยนแปรงตามรอบเช่นเดียวกับแปรงทั่วไป

ทำความสะอาดซอกฟันอย่างไรเมื่อพันไหมขัดฟันไม่ไหว?

กรมอนามัยแนะนำให้ผู้สูงอายุใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันอย่างน้อยวันละครั้ง แต่การพันไหมรอบนิ้วแล้วสอดเข้าซอกฟันต้องใช้นิ้วมือละเอียดมาก คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่าที่จับไหมขัดฟันช่วยคนที่มือไม่คล่องหรืออ้าปากได้จำกัด และแปรงซอกฟันเหมาะกับคนที่มีช่องว่างระหว่างฟัน

แปรงซอกฟันแบบด้ามยาวจะจับง่ายกว่าแบบด้ามสั้น และควรเลือกขนาดที่สอดเข้าได้โดยไม่ต้องดันแรง ถ้าทำได้แค่บางซี่ก็ยังดีกว่าไม่ทำเลย แล้วให้ผู้ดูแลช่วยเก็บซี่ที่เหลือ

ผู้ดูแลช่วยแปรงฟันให้อย่างไรไม่ให้ผู้สูงอายุอึดอัด?

ให้ผู้สูงอายุนั่งบนเก้าอี้ที่มีพนักพิง ในที่ที่มีแสงสว่างพอ ผู้ดูแลยืนด้านข้างหรือด้านหลัง ใช้มือหนึ่งประคองคางหรือดึงริมฝีปากเบา ๆ อีกมือแปรงทีละส่วนด้วยแรงเบา บอกก่อนทุกครั้งว่าจะแปรงตรงไหน และพักให้กลืนหรือบ้วนเป็นระยะ ใช้ยาสีฟันพอประมาณเพื่อไม่ให้ฟองเยอะจนสำลัก

ถ้าผู้สูงอายุใส่ฟันปลอม ให้ถอดออกก่อนแปรงฟันแท้และเหงือก ส่วนการล้างฟันปลอมมีรายละเอียดแยกไว้ในบทความถาม-ตอบของ THAYA กรมอนามัยแนะนำให้ผู้สูงอายุพบทันตแพทย์อย่างน้อยปีละครั้ง และถ้าเห็นเหงือกบวม มีเลือดออก ฟันโยก หรือผู้สูงอายุเจ็บจนไม่ยอมให้แปรง ควรพาไปตรวจโดยไม่ต้องรอนัด