วิธีแก้กลิ่นปาก: เข้าใจสาเหตุและดูแลให้ถูกจุดทุกวัน

วิธีแก้กลิ่นปากที่ตรงจุดคืออะไร?

กลิ่นปากส่วนใหญ่เริ่มต้นในช่องปากเอง เมื่อแบคทีเรียย่อยเศษอาหารที่ตกค้างตามผิวฟัน ซอกฟัน ขอบเหงือก และบนลิ้น แล้วปล่อยสารที่มีกลิ่นออกมา การดูแลที่สม่ำเสมอทุกวันจึงสำคัญกว่าการหาตัวช่วยกลบกลิ่นเฉพาะหน้า

ทีม THAYA เรียบเรียงคู่มือนี้จากคำแนะนำของ NHS, สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) และ CDC เพื่อให้คุณเข้าใจว่ากลิ่นปากมาจากไหน ดูแลเองได้อย่างไร และเมื่อไรควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจ

กลิ่นปากเกิดจากอะไรได้บ้าง?

สาเหตุที่พบบ่อยคือคราบพลัค ซึ่งเป็นแผ่นเหนียวที่มีแบคทีเรียเกาะอยู่บนผิวฟันและขอบเหงือก หากไม่ถูกกำจัดออกจะสะสมจนเกิดโรคเหงือกได้ ADA ระบุว่ากลิ่นปากที่เป็นต่อเนื่องหรือรสชาติแปลก ๆ ในปากตลอดเวลาอาจเป็นสัญญาณของโรคเหงือก นอกจากนี้ฟันผุและการติดเชื้อในช่องปากก็ทำให้มีกลิ่นได้เช่นกัน

คราบบนลิ้นโดยเฉพาะบริเวณโคนลิ้นเป็นอีกจุดที่เศษอาหารและแบคทีเรียสะสม ภาวะปากแห้งก็มีส่วน เพราะน้ำลายช่วยชะล้างช่องปาก เมื่อน้ำลายน้อยลงจากยาบางชนิด การหายใจทางปาก หรือปัญหาต่อมน้ำลาย กลิ่นจึงชัดขึ้น อาหารกลิ่นแรงอย่างกระเทียม หัวหอม และกาแฟ รวมถึงการสูบบุหรี่ การอดอาหาร หรือลดน้ำหนักแบบหักโหม ก็ทำให้ลมหายใจมีกลิ่นได้

บางครั้งสาเหตุอยู่นอกช่องปาก เช่น ต่อมทอนซิลอักเสบ ไซนัส กรดไหลย้อน เบาหวาน หรือโรคตับและไต ADA แนะนำว่าหากทันตแพทย์ตรวจแล้วไม่พบปัญหาในช่องปาก และคุณแปรงฟันกับใช้ไหมขัดฟันทุกวันอยู่แล้ว ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่นต่อ

ควรแปรงฟันและทำความสะอาดลิ้นอย่างไรเพื่อลดกลิ่นปาก?

NHS แนะนำให้แปรงฟันและเหงือกอย่างนุ่มนวลอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ไม่ต้องแปรงแรงจนเหงือกหรือลิ้นมีเลือดออก และหลังแปรงให้บ้วนฟองยาสีฟันทิ้งโดยไม่ต้องบ้วนน้ำตามทันที แปรงขนนุ่มช่วยให้แปรงได้ทั่วถึงโดยไม่ทำร้ายเหงือก

ทำความสะอาดซอกฟันวันละครั้งด้วยไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน เพราะแปรงสีฟันเข้าไม่ถึงพื้นที่ระหว่างฟัน ซึ่งเป็นจุดที่เศษอาหารติดค้างได้ง่าย จากนั้นทำความสะอาดลิ้นเบา ๆ วันละครั้งด้วยที่ขูดลิ้นหรือแปรงสีฟัน โดยเริ่มจากโคนลิ้นแล้วกวาดออกมาด้านหน้า

หากใส่ฟันปลอม ควรถอดออกตอนกลางคืนและทำความสะอาดทุกวัน เพราะคราบที่ติดอยู่บนฟันปลอมก็เป็นแหล่งของกลิ่นได้เหมือนกัน

ปากแห้ง อาหาร และบุหรี่ ทำให้กลิ่นปากแย่ลงอย่างไร?

น้ำลายเป็นตัวช่วยธรรมชาติที่ชะล้างเศษอาหารและแบคทีเรีย การจิบน้ำเปล่าระหว่างวันจึงช่วยให้ช่องปากไม่แห้ง ADA แนะนำให้กระตุ้นน้ำลายด้วยการเคี้ยวอาหารที่กรุบกรอบอย่างแครอทหรือแอปเปิล หรือเคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล หากรู้สึกปากแห้งเพราะยาที่ใช้อยู่ CDC แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ว่ามียาทางเลือกอื่นหรือไม่

หลังกินอาหารกลิ่นแรง การบ้วนปากด้วยน้ำเปล่าหรือเคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลช่วยได้บ้างระหว่างวัน แต่ควรลดของหวานและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลบ่อย ๆ เพราะเป็นอาหารของแบคทีเรีย ส่วนแอลกอฮอล์ปริมาณมากก็ทำให้ปากแห้งได้

บุหรี่ทำให้ลมหายใจมีกลิ่นและระคายเคืองเหงือก ADA ยังระบุว่าการสูบบุหรี่ทำให้ประสาทรับกลิ่นแย่ลง ผู้สูบจึงอาจไม่รู้ตัวว่าลมหายใจมีกลิ่น การเลิกบุหรี่จึงเป็นหนึ่งในวิธีแก้กลิ่นปากที่ช่วยทั้งช่องปากและสุขภาพโดยรวม

น้ำยาบ้วนปากและสเปรย์พ่นปากช่วยแก้กลิ่นปากได้แค่ไหน?

ADA อธิบายว่าน้ำยาบ้วนปากทั่วไปอาจช่วยลดหรือกลบกลิ่นปากได้ แต่เป็นเพียงทางออกชั่วคราว สเปรย์พ่นปากก็อยู่ในกลุ่มเดียวกัน คือช่วยให้รู้สึกสดชื่นในช่วงสั้น ๆ เช่น ก่อนประชุมหรือหลังมื้ออาหาร แต่ไม่ได้กำจัดคราบพลัค คราบบนลิ้น หรือรักษาโรคเหงือกที่เป็นต้นเหตุ ถ้าต้องใช้ตัวช่วยเหล่านี้บ่อยมากขึ้นเรื่อย ๆ อาจเป็นสัญญาณว่าควรไปตรวจช่องปาก

สำหรับคนที่ใช้ผลิตภัณฑ์ THAYA รูทีนที่เหมาะคือเริ่มจากแปรงฟันด้วยแปรงสีฟัน THAYA Extra Soft (แพ็ก 6 ชิ้น) ทำความสะอาดซอกฟันและลิ้น แล้วจึงใช้น้ำยาบ้วนปาก THAYA Herbal Mix Berry ตามวิธีและเวลาที่ระบุบนฉลาก ซึ่งไม่ได้ใช้แทนการแปรงฟัน ส่วนสเปรย์พ่นปาก THAYA Violet Fresh ขวดสีม่วง ให้มองเป็นตัวช่วยพกพาระหว่างวัน ไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ ควรตรวจสอบฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง

ผลิตภัณฑ์ทั้งหมดของ THAYA มีจำหน่ายที่ THAYA Official Store บน Shopee แต่ไม่ว่าจะเลือกผลิตภัณฑ์แบรนด์ใด หลักสำคัญยังเหมือนเดิม คือการทำความสะอาดช่องปากให้ทั่วถึงทุกวัน

เมื่อไรควรไปพบทันตแพทย์หรือแพทย์เรื่องกลิ่นปาก?

NHS แนะนำให้ไปพบทันตแพทย์เมื่อกลิ่นปากไม่หายไปหลังดูแลตัวเองมาแล้วหลายสัปดาห์ หรือมีอาการร่วม เช่น เหงือกเจ็บ บวม หรือเลือดออก ปวดฟัน ฟันแท้โยก หรือมีปัญหากับฟันปลอม ทันตแพทย์จะตรวจหาโรคเหงือก ฟันผุ หรือภาวะปากแห้ง และอาจขูดหินปูนหรือแนะนำวิธีดูแลที่เหมาะกับคุณ

การตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำช่วยให้ทันตแพทย์พบปัญหาตั้งแต่เนิ่น ๆ ก่อนจะลุกลาม ถ้าทันตแพทย์ไม่พบสาเหตุในช่องปาก ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอื่น เช่น ไซนัส กรดไหลย้อน หรือโรคประจำตัว โดยเฉพาะเมื่อมีอาการอื่นร่วมด้วย

สรุปแล้วควรจำอะไรบ้าง?

• กลิ่นปากส่วนใหญ่มาจากแบคทีเรียในช่องปาก ทั้งคราบพลัค คราบบนลิ้น และโรคเหงือก
• แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ทำความสะอาดซอกฟันและลิ้นทุกวัน และดื่มน้ำให้พอ
• น้ำยาบ้วนปากและสเปรย์พ่นปากช่วยให้สดชื่นชั่วคราว ไม่ใช่การแก้ที่ต้นเหตุ
• ถ้าดูแลเองหลายสัปดาห์แล้วยังมีกลิ่น หรือเหงือกบวมเลือดออก ควรพบทันตแพทย์